Vrijwel niemand kent Lady Ashton

20-11-09 11:23 uur

Hoge Vertegenwoordiger barones Catherine Ashton. Foto AP

BRUSSEL - De Britse Catherine Ashton gaat de komende jaren de Europese diplomatie in de wereld leiden. Volgens de Britse premier Gordon Brown is zij daar de ideale kandidaat voor, maar de 53-jarige barones Ashton of Upholland, haar officiële benaming, heeft beperkte ervaring op buitenlands politiek terrein.

Sinds een jaar is zij Europees commissaris voor Handel. Haar politieke carrière daarvóór biedt echter weinig aanknopingspunten voor een aansprekende hoofdrol op het wereldtoneel.

De econoom Ashton deed pas tien jaar geleden haar intrede in de landelijke Britse politiek. Daarvoor bekleedde zij regionale bestuursfuncties in de gezondheidszorg. In 1999 kreeg de socialiste haar adellijke titel vanwege haar verdiensten daarbij en werd ze op grond daarvan lid van het Hogerhuis. Twee jaar later werd zij onderstaatssecretaris van onderwijs in de regering van Tony Blair en vervolgens onderstaatssecretaris voor grondwetszaken en justitie, belast met mensenrechten en gelijke behandeling.

In 2006 werd zij leider van het Hogerhuis en trad daarmee toe tot het kabinet van Blairs opvolger Gordon Brown. In het Hogerhuis hield zij zich vooral bezig met gelijke behandeling. Zij viel daar op en werd twee jaar achtereen tot Hogerhuislid van het jaar gekozen. In haar rol als onderstaatssecretaris voor Grondwetszaken deed zij haar eerste Europese ervaring op: Ashton loodste het in Groot-Brittannië zeer omstreden Verdrag van Lissabon door het Hogerhuis.

Ashton, die nooit kandidaat was bij verkiezingen, werd vorig jaar oktober door Gordon Brown beloond met de benoeming tot Europees Commissaris voor Handel, als opvolger van Peter Mandelson, die naar Londen terugkeerde om in het kabinet Browns rechterhand te worden. Als Eurocommissaris is zij verantwoordelijk voor het handelsbeleid van de Unie. Maar in die functie is zij in elk geval publiek nauwelijks opgevallen. Zij had ook geen enkele achtergrond in handelskwesties.

Dat geldt nog meer voor haar nieuwe baan als Hoge Vertegenwoordiger, waarbij zij de leiding krijgt over de diplomatieke dienst van de EU (drieduizend diplomaten en ambtenaren) en de EU moet vertegenwoordigen in alle internationale fora en in onderhandelingen met bijvoorbeeld Moskou, Washington en Peking. Zij zal daarbij de nieuwe president van de Europese Raad, Herman Van Rompuy, naast zich moeten dulden, die in de wereld het 'gezicht' van de Unie moet worden.

De functie van Hoge Vertegenwoordiger - EU-minister van Buitenlandse Zaken - wordt door velen beschouwd als belangrijker dan die van de president, al was het maar omdat zij een enorm apparaat tot haar beschikking heeft en eigen beleid kan maken. De president moet vooral als voorzitter van het overleg van de regeringsleiders optreden en krijgt op het wereldtoneel een meer representatieve functie. Hoe de buitenlandse taken tussen beide functionarissen verdeeld worden, zal echter vooral de praktijk uitwijzen. (HANS DE BRUIJN)