Topfuncties EU naar Brits-Belgisch duo

20-11-09 07:27 uur

Herman van Rompuy en Catherine Ashton kussen elkaar donderdagavond op de EU-top in Brussel. Foto ANP

update

Aankomst van de Belgische premier Herman Van Rompuy bij de EU-Top in Brussel. Foto ANP

Foto ANP

BRUSSEL - De Belgische premier Herman van Rompuy wordt de eerste vaste voorzitter van de Europese Raad. De Britse Catherine Ashton wordt Hoge Vertegenwoordiger van de EU. Daar hebben de 27 lidstaten van de EU donderdag mee ingestemd, meldden EU-diplomaten.

De keuze voor Van Rompuy wijst erop dat EU-leiders niet graag een kandidaat met het statuur van Tony Blair als Europees president zien, als een Europese tegenhanger van de Amerikaanse president Barack Obama. De wens voor een grote naam lijkt daarmee onderdanig te zijn aan de noodzaak tot compromis. Ashton neemt de rol van de huidige buitenlandcoördinator Javier Solana over. Tegelijk wordt zij vicevoorzitter van de Europese Commissie.

De twee nieuwe posten moeten de invloed van de EU in het buitenland verstevigen. Ook moeten zij ervoor zorgen dat de Unie een grotere rol gaat spelen in wereldwijde kwesties als klimaatverandering, terrorisme en handel, zodat het Europese blok niet alleen economisch, maar ook politiek tegenwicht kan bieden aan opkomende landen als India, China en Brazilië.

De twee Europese topfuncties zijn bepaald in het Verdrag van Lissabon dat op 1 december in werking treedt. In het verdrag wordt echter niet specifiek vermeld wat de taken van de nieuwe Europese president zullen zijn.

De daadwerkelijke uitvoerende macht lijkt te liggen in de post van Hoge Vertegenwoordiger, of Europese minister van buitenlandse zaken. De huidige Eurocommissaris voor handel Catherine Ashton (53) lijkt niet de aangewezen persoon voor de baan. Ze kreeg donderdag de steun van de socialistische landen Spanje, Griekenland, Slowakije, Slovenië, Portugal, Oostenrijk en van haar eigen premier Gordon Brown. Als Hoge Vertegenwoordiger krijgt ze de beschikking over een jaarlijks budget van zeven miljard euro aan hulpgelden. Daarnaast staat ze aan de leiding van een vijfduizend man sterk Europees diplomatiek korps.

Van Rompuy (62) werd in 2008 premier van België. Hij is een technocraat met een voorliefde voor de Japanse dichtkunst haiku. Hij wordt niet gezien als een uitgesproken persoonlijkheid. Volgens een Belgische commentator 'opent hij alleen zijn mond om te ademen'. (AP)