Obama op rondreis om Azië gerust te stellen

13-11-09 10:51 uur

De Amerikaanse president Barack Obama. Hij is donderdagmorgen begonnen aan zijn reis naar Azië. Foto ANP

update

De Amerikaanse president Barack Obama is in de Japanse hoofdstad Tokio aangekomen voor het eerste deel van zijn rondreis door Oost-Azië. Hij wil zo de banden met Azië aanhalen. Het is Obama's eerste reis als staatshoofd naar het Verre Oosten. De president hecht veel belang aan een goede relatie met Oost-Azië. ''Dit is één van mijn meest belangrijke taken,'' zei hij voor vertrek.

Donderdag praat Obama met de Japanse premier Yukio Hatoyama. De nieuw premier van de meest trouwe bondgenoot van de VS in Azië won de verkiezingen deze zomer met een belofte een meer onafhankelijkere koers te varen van Washington. Hij wil Japan 'emanciperen'.

Zo is Hatoyama voorstander van het opheffen of minstens inkrimpen van de Amerikaanse militaire basis op het eiland Okinawa. De Japanse premier zal donderdag waarschijnlijk opnieuw de sluiting van de basis ter sprake brengen.

Obama doet ook China aan. In Peking spreekt hij onder meer met president Hu Jintao. De VS heeft van geen enkel ander land zo veel geld geleend als van China, dat zwemt in het geld door het overschot op zijn handelsbalans.

De leningen drukken hun stempel op de relatie. Ex-president Bill Clinton toonde zich eerder al realistisch over de toekomstige relatie tussen de twee supermachten: ''Niemand kan zijn eigen bankier een pak slaag geven en dan weer vragen om een nieuwe lening.''

Obama opereert tot dusver uiterst voorzichtig in de omgang met Peking. Zijn beleid ten opzichte van China, 'strategische geruststelling' genoemd, is erop gericht China ervan te overtuigen dat de VS geen intentie heeft diens rijzende macht in te perken.

Critici menen dat Obama met zijn pragmatische aanpak veel te soft is voor China. Kritiek op het mensenrechtenbeleid blijft grotendeels achterwege en Obama weigerde eerder de dalai lama te ontmoeten uit angst voor de Chinese toorn.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch bekritiseerde deze week de houding van Obama. Het is volgens de organisatie 'een misrekening' te denken dat China milder zal worden als de buitenlandse druk afneemt. Obama zegt de mensenrechtenkwestie en Tibet wel aan te willen stippen, maar het Witte Huis koestert geen illusies dat Obama op die terreinen iets bereikt. De prioriteit ligt bij economisch herstel.

Volgens de Oost-Azië-expert van het Witte Huis, Jeffrey Bader, kunnen Amerikaanse maatregelen voor het herstel van de wereldeconomie dan ook niet succesvol zijn zonder Chinese hulp.

Obama wil dat de VS de wereldeconomie aanzwengelt door vooral weer een voortrekkersrol te vervullen op het terrein van innovatie. Hij wil daarom dat de Chinezen hun markten meer openen voor Amerikaanse producten.

Ook heeft de VS de steun van Peking nodig in de VN-Veiligheidsraad voor maatregelen tegen de nucleaire programma's van Iran en Noord-Korea.

Obama zal verder in Singapore aanwezig zijn bij de Asean-top, de gemeenschap van Zuidoost-Aziatische naties, en sluit zijn tour door Azië af in Zuid-Korea, dat zich zorgen maakt over de nucleaire ambities van het communistische buurland Noord-Korea.

Volgens de speechschrijver van Obama, Ben Rhodes, moet de reis 'de aanspraak op leiderschap van de VS in de Pacifische regio onderstrepen'. Maar in vertrouwelijke gesprekken geven Obama's adviseurs toe dat de president er waarschijnlijk niets aan kan doen dat de VS in Oost-Azië aan invloed verliest, terwijl de macht van China groeit. (HET PAROOL)