Democraten VS raken twee zetels kwijt

04-11-09 09:34 uur

Vorig jaar steunden de staten Virginia en New Jersey de Amerikaanse president Barack Obama nog. Foto EPA

update

WASHINGTON - De Democraten hebben de Amerikaanse gouverneursverkiezingen in New Jersey en Virginia verloren. Ze wonnen echter een Congreszetel in de staat New York, die al 150 jaar naar de Republikeinen is gegaan.

Hoewel uit exitpolls blijkt dat de kiezers zich voornamelijk hebben laten leiden door lokale kwesties, wordt de uitslag in de Amerikaanse media en in het politieke circuit direct in verband gebracht met het functioneren van president Barack Obama. De magie van diens overwinning is, een jaar na dato, wel uitgewerkt.

Tegelijkertijd blijkt uit de uitslag in het 23ste district van de staat New York dat de Republikeinen nog niet klaar zijn voor een landelijke comeback, zolang ze verwikkeld blijven in een interne richtingenstrijd.

Obama's naaste adviseur David Axelrod wees er vannacht gretig op dat de kiezers zich door 'van alles hadden laten leiden, behalve door hun mening over de president'. Maar Obama had in New Jersey driemaal campagne gevoerd en in Virginia tweemaal - het lot van de verliezende Democratische kandidaten Jon Corzine en R. Creigh Deeds straalt wel degelijk op hem af.

In New Jersey won de voormalige aanklager Chris Christie, waardoor de Republikeinen voor het eerst in twaalf jaar de gouverneur voor deze staat leveren. Christie, die met 49 procent won, tegen 44 procent voor Corzine, profiteerde waarschijnlijk van zijn reputatie als aanklager, vooral vanwege de omvangrijke corruptiezaak die hij deze zomer ontrafelde. Daarbij waren tientallen lokale politici betrokken, veelal Democraten.

In Virginia won de Republikein Robert McDonnell overtuigend van zijn Democratische tegenstander Deed: 59 tegen 41 procent. McDonnell had zich een gematigd imago aangemeten en legde in zijn campagne de nadruk op economische kwesties; zijn sterk conservatieve opvattingen over abortus en het homohuwelijk liet hij onbesproken. Daarmee wist McDonnell ook de onafhankelijke kiezers, die vorig jaar voor Obama kozen, aan zich te binden.

''Conservatieven kunnen winnen als ze de juiste boodschap brengen en zich niet door de Democraten laten wegzetten als vuurspuwende holbewoners,'' concludeerde Saul Anuzis, voorzitter van de Republikeinen in Michigan, vanochtend in The New York Times.

De uitslag in het 23ste district van de staat New York, een Republikeins bolwerk, bevestigt Anuzis' analyse. Daar won de Democratische kandidaat Bill Owens nadat radicale Republikeinen, aangemoedigd door Sarah Palin de strijd waren aangegaan tegen de gematigde kandidaat van hun eigen partij, Dede Scozzafava. Dat leidde tot de terugtrekking van Scozzafava, waarna de zeer conservatieve Douglas Hoffman kandidaat werd - tot vreugde van de Democraten, die met Owens een verrassende zege boekten.

In New York won burgemeester Michael Bloomberg een derde termijn, maar de marge van zijn overwinning was klein: 51 procent, tegen 46 procent voor zijn uitdager William Thompson. Bloomberg had veertien keer zoveel geld uitgegeven voor zijn campagne als Thompson, maar veel kiezers - die de burgemeester wel beschouwen als een kundig bestuurder - namen het hem kwalijk dat hij de wet had veranderd om een derde termijn te kunnen bemachtigen. (STEVO AKKERMAN)