Abdoellah trekt zich terug uit verkiezingen

01-11-09 08:44 uur

De Afghaanse presidentskandidaat Abdoellah Abdoellah heeft zich teruggetrokken uit de verkiezingen. Foto ANP

KABOEL - Het is onduidelijk of de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Afghanistan door zal gaan, nu Abdoellah Abdoellah zich heeft teruggetrokken als kandidaat. President Hamid Karzai is verzekerd van een tweede termijn van vijf jaar, maar zijn gezag is ernstig aangetast.

De Nationale Verkiezingscommissie zou maandag juristen raadplegen over de grondwettelijke implicaties van de beslissing van Abdoellah, die zondag verklaarde geen vertrouwen te hebben in de eerlijkheid van de verkiezingen. VN-topman Ban Ki-moon arriveerde maandagochtend in Kaboel om met Karzai en Abdoellah te overleggen.

Karzai zei zondag dat de tweede ronde, gepland voor 7 november, volgens hem door zou moeten gaan, maar hij verzekerde dat hij zich neer zou leggen bij elke beslissing van de verkiezingscommissie.

Abdoellah, voormalig minister van Buitenlandse Zaken, had geëist dat Karzai de voorzitter van de commissie, Azizoellah Lodin, zou ontslaan. Lodin geldt als een bondgenoot van Karzai en wordt door Abdoellah medeverantwoordelijk gehouden voor de grootscheepse fraude die Karzai in de eerste ronde aan de 'overwinning' hielp. De door de VN-gesteunde klachtencommissie verklaarde meer dan een derde van Karzais stemmen ongeldig.

Abdoellah zei dat hij vorige week een ontmoeting had gehad met Karzai, op initiatief van Kai Eide, de VN-vertegenwoordiger in Afghanistan. Tijdens dat gesprek had Abdoellah zijn rivaal 'een beslissende kans' geboden om een einde te maken aan de politieke impasse, maar Karzai was daar niet op ingegaan, aldus Abdoellah.

Diplomaten van de VN en de VS hadden de afgelopen weken achter de schermen ferm aangedrongen op een machtsdeling tussen Karzai en Abdoellah, in de hoop een regering tot stand te brengen die zowel geloofwaardig als effectief zou zijn. Pogingen Karzai en Abdoellah tot elkaar te brengen worden voortgezet, maar dat Abdoellah zich terugtrekt uit angst voor fraude van de zijde van Karzai, heeft de kloof tussen de kandidaten alleen maar vergroot.

Wel spanden beide mannen zich gisteren in om hun toon jegens elkaar gematigd te houden. Abdoellah zei de 'deur open' te houden voor gesprekken met Karzai, en de president instrueerde zijn team om Abdoellah met 'extra respect' te bejegenen. ''Wij zijn een factor waar rekening mee moet worden gehouden,'' aldus een adviseur van Abdoellah. ''Geen enkele Afghaanse regering kan functioneren zonder onze macht, onze ideeën en ons programma in aanmerking te nemen.''

Abdoellah maakte zijn beslissing bekend in een tent in Kaboel, waar hij aanhangers uit het hele land had samengeroepen. Hij noemde zijn besluit in een emotionele rede 'niet eenvoudig' en zei dat alle Afghanen het recht hebben deel te nemen aan 'vrije en eerlijke verkiezingen'. ''Maar die zijn onder de huidige omstandigheden onmogelijk.''

Abdoellah ging niet zo ver zijn kiezers op te roepen tot een boycot, maar maakte wel melding van dreigementen die zijn aanhangers hadden ontvangen om hen van stemmen af te houden. Bij de eerste ronde was de opkomst al niet hoger dan dertig procent; het is moeilijk voorstelbaar dan een tweede ronde met slechts één kandidaat een geloofwaardige opkomst zal opleveren.

Daarmee is de herverkiezing van Karzai, of die nu plaatsvindt met of zonder tweede ronde, per definitie besmet: van een onomstreden mandaat kan nooit meer sprake zijn.

Voor de Amerikaanse regering betekent de terugtrekking van Abdoellah dat een toch al complexe situatie nog gecompliceerder is geworden. Washington had Karzai gedwongen akkoord te gaan met een tweede ronde, maar nu moeten de Amerikanen zich erbij neerleggen dat die niets voorstelt of zelfs helemaal niet doorgaat.

Dat maakt een eventuele troepenuitbreiding, waar president Barack Obama nog over moet beslissen, politiek nog riskanter: moeten Amerikaanse militairen hun leven wagen voor een corrupte president? (HET PAROOL)