Profiel: Abdoellah Abdoellah

21-10-09 11:21 uur

achtergrond

Heet Abdoellah Abdoellah nu echt zo? Volgens sommigen zou de tegenstander van president Hamid Karzai in de tweede ronde van de Afghaanse verkiezingen slechts Abdoellah heten, zoals in Afghanistan gebruikelijk is. Maar sinds een misverstand op een persconferentie zou de presidentskandidaat door het leven gaan als Abdoellah Abdoellah.

Dubbele naam of niet, de carrière van de 49-jarige Abdoellah is verweven met het geweld in Afghanistan. De oud-oogarts wist zich van Mujahedeenrebel op te werken tot minister van Buitenlandse Zaken.

Abdoellah is dan ook zeer populair bij jongere Afghanen die opkijken tegen zijn verleden. Hij vocht met de krijgsheer en Muhajedeenleider Ahmed Sjah Masoed tegen de Russen in de jaren tachtig en maakte onderdeel uit van de Noordelijke Alliantie die zich verzette tegen de opkomende Taliban in de jaren negentig.

Abdoellah werd in 1960 geboren als zoon van een Pasjtoen vader en een Tadzjiekse moeder. Na zijn medische studie aan de universiteit van Kaboel vertrok hij begin jaren tachtig naar Pakistan om te werken in vluchtelingenkampen, waar veel Afghanen zaten die voor de Russen waren gevlucht.

Via zijn werk kwam Abdoellah in contact met de krijgsheer Masoed en na zijn terugkeer in Afghanistan sloot hij zich aan bij Masoeds Mujahedeen. Al snel was hij een vertrouwenspersoon voor de krijgsheer.

Nadat de Russen zich in 1989 terugtrokken, werd de meertalige Abdoellah - naast Tadzjiek en Pasjtoen spreekt hij ook vloeiend Engels en Frans - woordvoerder van Masoed, die tot minister van Defensie werd benoemd.
Maar de verschillende facties binnen de regering kregen al snel ruzie en het land verzandde in een burgeroorlog. De oprukkende Taliban profiteerde mid jaren negentig van de verdeeldheid. Abdoellah werd de belangrijkste diplomaat van de Noordelijke Alliantie, die zich tegen de Taliban bleef verzetten. Hij was hun gezicht in het buitenland.

Na omverwerping van het Talibanbewind en de aanslag op Masoed in 2001 kreeg Abdoellah de post Buitenlandse Zaken toebedeeld in het interim-kabinet van president Hamid Karzai. Volgens Abdoellah zelf was hij het die de Verenigde Staten voorstelde Hamid Karzai als president voor te dragen.

In 2006 moest Abdoellah echter van Karzai om onduidelijke redenen het veld ruimen. Nu, met een tweede ronde, bestaat de kans dat Abdoellah weer zijn intrede zal doen in de nationale regering.

Experts roemen Abdoellahs diplomatieke en organisatorische kwaliteiten. De zachtaardige Abdoellah is het voorbeeld van een moderne Afghaan die vrede heeft met zijn verleden als jihadstrijder. Zijn zachtaardigheid en beleefdheid heeft hem echter niet belet hard uit te halen naar Karzai tijdens de campagne. ''Karzai heeft een unieke kans weten om te zetten in een ramp. Het heeft geen zin hem nog vijf jaar te geven.'' Abdoellah vindt dat Karzai het contact verloren heeft met een bevolking die van hem vervreemdt is door corruptie en de Taliban.

Abdoellah is voorstander van onderhandelen met de gematigde stroming binnen de Taliban. Hij denkt met zijn diplomatieke ervaring beter in staat te zijn om vrede in het land te bewerkstelligen dan Karzai. Ook belooft hij meer lokaal bestuur, iets wat bij de vele stamhoofden goed valt.

Er is echter ook kritiek op Abdoellah. Hij zou te veel diplomaat zijn en te weinig politicus. En hij zou hij tijdens zijn periode als minister veel mensen uit zijn eigen factie op sleutelposities hebben benoemd. Zijn hechte band met een beweging als de Noordelijke Alliantie wekt dan ook vooral in het zuiden argwaan.

Het door de Pashtoen gedomineerde zuiden is ook de machtsbasis van Karzai, zelf een Pashtoen. Alhoewel Abdoellah zelf half Pasjtoen is, wordt hij meer als een Tadzjiek beschouwd, en de Pashtoen vormen toch de grootste etnische groep in Afghanistan.

Aanhangers zeggen dat Abdoellah in tegenstelling tot Karzai mensen uit heel het land aanspreekt, maar of dat genoeg is om Karzai te verslaan is nog maar de vraag. (VINCENT SMITS)