Generaal Mart de Kruif over Afghanistan

21-10-09 10:38 uur

Generaal Mart de Kruif: 'Structurele ontwikkeling kost tijd.' Foto ANP

KABOEL - Er staan generaal Mart de Kruif nog tien drukke dagen te wachten. De Navo-bevelhebber van Isaf-troepenmacht in de zuidelijke regio van Afghanistan, waaronder de 'Nederlandse' provincie Oeroezgan, moet in allerijl voorzieningen treffen voor de tweede stemronde die de Afghanen organiseren. ''Dat wordt veel werk in een korte periode,'' zegt De Kruif. Op 7 november gaan de Afghanen opnieuw naar de stembus om een president te kiezen.

Het machtsvacuüm in de hoofdstad Kaboel werkt vertragend op de ontwikkeling van het Afghaanse bestuur en het opzetten van hulpprojecten, stelde De Kruif dinsdag tijdens een videopersconferentie vanuit zijn hoofdkwartier in Kandahar. ''Hoe eerder er duidelijkheid is over wie er president wordt, hoe beter het voor ons is.''

Tegen de tijd dat Afghanen een nieuwe president kiezen, is De Kruif al bevelhebber-af. Op 1 november draagt hij het commando over aan zijn Britse opvolger Nick Carter. In een jaar tijd is op het hoofdkwartier in Kandahar veel veranderd. Stuurde De Kruif in het begin vijftienduizend man aan, nu voert hij het commando over veertigduizend - meest Amerikaanse - militairen.

Het afgelopen jaar was het bloedigste sinds de inval in 2001. Het ziekenhuis in Kandahar, het belangrijkste in de zuidelijke regio, kreeg nog nooit zo veel gewonden binnen. In het jaar dat hij bevelhebber was, vielen tot dinsdag onder coalitietroepen 259 doden. ''Daar wen je nooit aan.''

Maar het is wel te verklaren, meent De Kruif. ''Met meer troepen komen we op meer plaatsen. Ook gevaarlijke plaatsen. Bovendien hebbende Taliban het gebruik van bermbommen geïntensiveerd.''

Hierdoor is de dynamiek in Zuid-Afghanistan veranderd. ''We kunnen niet meer om acht uur een dorp binnenkomen en om vijf uur 's middags weer vertrekken. Zodra wij ons hebben omgekeerd, gaan de Taliban bommen ingraven. We moeten 24 uur per dag de veiligheid garanderen.'' De extra troepen waarover De Kruif sinds maart 2009 beschikt, helpen daarbij. ''Hierdoor worden de Taliban steeds meer gedwongen te reageren op wat wij doen.''

Maar het gaat niet alleen om het aantal troepen, maar ook om civiel opbouwwerk. ''Daarmee win je het vertrouwen van de burgers.'' Amerikaanse mariniers in de provincie Helmand hebben De Kruif eerder laten weten dat daar na een militaire operatie niet altijd opbouwwerk volgt. Schort het aan opbouwwerkers? De Kruif ontwijkt die vraag: ''Structurele ontwikkeling kost tijd.''

In zijn jaar als bevelhebber heeft De Kruif zich vaak als een marathonloper gevoeld 'met af en toe een kleine drinkpauze'. Het 'ongelooflijke relativeringsvermogen' van de Afghaanse bevolking heeft veel indruk gemaakt op de generaal. Maar hij is geschrokken van de enorme wreedheid van de Taliban tegen Afghaanse burgers. ''Die hardheid. Die gruwel. Ook tegen kinderen. Dat totale gebrek aan respect. Ik wist van tevoren dat het zo zou zijn, maar het maakt toch meer indruk dan ik had verwacht. Ik denk dat het tijd kost om alles wat ik heb meegemaakt, te verwerken.'' (HANNEKE KEULTJES)