Links Duitsland gaat taboe te lijf

16-10-09 11:17 uur

Betoging in Berlijn voor het recht op de hoofddoek. Foto AP

Na omstreden uitspraken over buitenlanders debatteert Duitsland beschroomd over integratie van niet-westerse immigranten.

''De overgrote meerderheid van de in Duitsland levende Turken en Arabieren wil of kan niet integreren.'' Thilo Sarrazin, bestuurslid van de Bundesbank, de Duitse centrale bank, kreeg veel problemen met die in een interview gedane uitspraak.

Zijn baas Axel Weber ontnam hem een belangrijk deel van zijn portefeuille. Maar Sarrazins uitspraken leidden tot een debat over de integratie van laag ontwikkelde, niet-westerse buitenlanders.

Anders dan in Nederland bevindt het debat over immigratie en integratie in Duitsland zich nog grotendeels in de taboesfeer. Vanwege het naziverleden liggen deze onderwerpen buitengewoon gevoelig. Vrijelijk een scherpe, afwijkende mening geven over het falen van de integratie is astig, merkte de sociaal-democraat Sarrazin, die zeven jaar lang senator voor Financiën was van Berlijn.

In een interview met het culturele blad Lettre Internationale sprak hij over de problemen rond de omvangrijke Berlijnse onderklasse van immigranten: hoge werkloosheid, schooluitval en criminaliteit, in combinatie met vaak archaïsche, niet-westerse, opvattingen.

Immigranten moeten Duits spreken en werken, de komst van kansarme migranten moet worden gestopt, meent Sarrazin. Hij verwijst met instemming naar Nederland en Denemarken, waar de regels voor immigratie en integratie aanzienlijk scherper zijn.

''Ik hoef niemand te aanvaarden die van de staat leeft, deze staat afwijst, onvoldoende zorgt voor de opleiding van zijn kinderen en steeds nieuwe kleine hoofddoekmeisjes produceert,'' zei Sarrazin. ''Een groot deel van de Arabieren en Turken in Berlijn heeft geen productieve functie, behalve voor de groente- en fruithandel.''

Grievend en generaliserend, meenden de nodige critici. Hier en daar wordt Sarrazin van racisme beschuldigd, mogelijk wordt hij vervolgd wegens 'volksopruiing'.

Maar hij krijgt bijval vanprominenten als de schrijver Ralph Giordano: ''Sarrazin heeft volkomen gelijk: de verzorgingsstaat komt niet uit de problemen die zij zelf heeft gecreëerd.'' Meer dan de helft van de Duitsers is het met Sarrazin eens, zo bleek uit een enquête van opiniepeiler Emnid. Zeven op de tien vinden het goed dat hij een debat heeft losgemaakt.

Tot schrik van veel Duitsers eisten Turkse moslims onlangs een nationale vrije dag voor scholieren vanwege het Suikerfeest, daarbij gesteund door de Zentralrat der Juden in Deutschland die een vrije dag voor Yom Kippoer ook wel ziet zitten. Onlangs kreeg een islamitische gymnasiumleerling in Berlijn via de rechter gedaan dat hij op school mag bidden. Op een andere multi-etnische school in Berlijn is een speciale Duitstalige klas ingericht omdat Duitse ouders weigeren hun kinderen onderwijs te laten volgen met allochtone leerlingen die de taal nauwelijks beheersen.

In 2008 kwam verscheen één op de drie immigranten niet op de voorgeschreven integratiecursus. De toekomstige regering van christendemocraten en conservatieve liberalen wil mede daarom individuele 'integratiecontracten' invoeren. In een integratiewet komen maatregelen om inburgering te versnellen en
uithuwelijking tegen te gaan.

Ook Heinz Buschkowsky (61), SPD-burgemeester van de Berlijnse probleemwijk Neukölln, wil een harder beleid: ''We hebben repressie nodig. Spijbelen is bijvoorbeeld een groot probleem. Komt een kind niet naar school dan moet er ook geen kinderbijslag aan de ouders worden overgemaakt.'' (OENE VAN DER WAL)