Ierland mag EU geen tweede keer verrassen

02-10-09 11:13 uur

Peilingen voorspellen dat de Ieren vrijdag in een referendum in meerderheid voor zullen stemmen. In de hoofdstad Dublin voeren zowel voor- als tegenstanders campagne tot het bittere eind. Foto GPD

DUBLIN - De Ierse wedkantoren gokken op een 'Ja' vrijdag bij het referendum in Ierland over het verdrag van Lissabon. Een wedje op 'nee' levert acht keer de inzet op indien correct. 'Ja' slechts een kwart van de inzet.

De Ieren mogen vrijdag voor de tweede keer stemmen over het EU-verdrag. Vorig jaar wezen ze het verdrag af, tot ontsteltenis van de eurocraten in Brussel en schaamte van de Ierse regering, die een ja wilde.

Ierland kreeg na de afwijzing garanties van de EU dat het op een aantal terreinen volstrekt autonoom zal blijven, zoals op het gebied van militaire neutraliteit en het beleid ten aanzien van abortus. Dublin schreef daarna een nieuw referendum uit.

De ja-campagne is nu veel intenser dan in 2008. Er is Brussel dan ook veel aan gelegen het hoofdstuk 'Europese grondwet' na zeven jaren nu zo snel mogelijk af te sluiten. Het verdrag moet de organisatie en besluitvorming binnen de EU soepeler en democratischer maken. Een Iers ja zal de druk op Tsjechië en Polen het verdrag te ratificeren flink opvoeren, bij een nee lijkt het verdrag ten dode opgeschreven.

Een nachtmerrie die Brussel maar wat graag wil voorkomen en daarom trekt het alle registers open. De in Brussel gevestigde lobbygroep Europe for Ireland bood onlangs Ierse EU-ambtenaren en diplomaten gratis vliegtickets naar hun land aan. Eén voorwaarde: zij moesten zich zwart op wit bereid verklaren er campagne te voeren voor het verdrag van Lissabon.

Ryanairtopman Michael O'Leary strooide met gratis stoelen om de Ieren te manen vóór te stemmen. Op enkele van zijn toestellen stond metershoog de leus 'Yes to Europe'. Ook andere grote Ierse concerns steunden het ja-kamp.

Omdat ook het nee-kamp fel campagne voert, kan het niemand zijn ontgaan dat een referendum wordt gehouden. De straten in Dublin hangen vol met posters met teksten als 'Ja tegen banen, ja tegen Lissabon', maar ook 'De enige baan die de EU redt, is de zijne' onder een foto van de impopulaire premier Brian Cowen.

Volgens Cowen kan de overwinning van het 'ja' Ierland helpen uit de recessie te komen. Die tactiek lijkt succesvol, want volgens de peilingen gaan de meeste Ieren Lissabon steunen.

Maar waarom riepen de Ieren een jaar geleden dan toch nee? Christy O'Conner, een zestigjarige kok, stelt dat de overheid er toen veel te gemakkelijk van uit ging dat iedereen wel voor zou stemmen. ''Nu zitten we in een recessie, veel vrienden van mij hebben al zes maanden niet gewerkt. De Ieren realiseren zich nu dat ze beter af zijn met Europa.''

Toch zijn sommige mensen gepikeerd dat ze voor de tweede keer moeten stemmen over hetzelfde verdrag. Loodgieter Ed Lynch (28) voelt zich niet serieus genomen. ''Nee is nee, hoe halen ze het in hun hoofd nog een keer een referendum uit te schrijven? Het is ondemocratisch.'' Hij is bang de Ierse identiteit kwijt te raken. ''Een EU-lidmaatschap is prima, maar laten we het daar verder bij laten.'' (HET PAROOL)