Iran onder vuur VN bij begin top

01-10-09 11:00 uur

Directeur van het IAEA, Mohamed al-Baradei: ''Iran heeft de wet overtreden, het had ons eerder moeten informeren,'' Foto EPA

TEHERAN - Iran heeft internationale wetgeving geschonden door zijn nieuwe verrijkingsfabriek voor uranium geheim te houden. Dat stelt het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) van de VN op de dag dat het internationale overleg met Iran gehouden wordt.

''Iran heeft de wet overtreden, het had ons eerder moeten informeren,'' aldus de directeur van het IAEA, Mohamed al-Baradei. ''Iran had dat moeten doen op de dag dat het besloot de faciliteit te bouwen, en dat heeft het nagelaten.''

Al-Baradei benadrukte dat hij, op basis van wat hij gezien heeft, nog steeds niet van mening is dat Iran over een operationeel kernwapenprogramma beschikt.

Iran maakte vorige week het bestaan van de verrijkingsfabriek, nabij Qom, per brief bekend. Op dat moment waren westerse inlichtingendiensten al een tijd op de hoogte van het bestaan van die geheime faciliteit, gedeeltelijk verborgen in een berg.

Teheran heeft ook laten weten dat het IAEA-inspecteurs zal toestaan de faciliteit te bezoeken, maar heeft daar geen datum aan verbonden. De fabriek beschikt waarschijnlijk over zo'n drieduizend centrifuges; dat is te weinig om voldoende brandstof te produceren voor een kernreactor, maar genoeg om in een jaar materiaal voor een kernbom te maken. Het Westen verdenkt Iran ervan het omvangrijke civiele atoomprogramma te misbruiken voor het maken van kernwapens. Iran zegt alleen maar uit te zijn op kernenergie.

De verklaring van Al-Baradei komt vlak voor het vandaag in Genève te houden overleg tussen delegaties van de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland en Iran.

De VS, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland hebben gedreigd strengere sancties in te stellen. De twee overige leden van de Veiligheidsraad zijn voorzichtiger. Rusland liet onlangs wel weten bereid te zijn nog meer sancties te overwegen, maar is sindsdien zeer stil. China is van mening dat nog meer druk weinig zal opleveren.

De VN heeft Iran al drie keer eerder sancties opgelegd wegens weigering zijn nucleaire programma stop te zetten, maar Washington zegt nu eerst vooral een dialoog op gang te willen brengen. Een medewerker van het Witte Huis heeft laten doorschemeren dat Washington zelfs bereid is tot rechtstreeks overleg met Teheran.

President Barack Obama heeft zich altijd een voorstander getoond van gesprekken met Iran. ''Wanneer het land bereid is over zijn nucleaire programma te praten, volgen er zeker meer onderhandelingen,'' liet P.J. Crowley, woordvoerder van het Witte Huis weten.

Volgens de Iraanse president Mahmoed Ahmadinejad is de ontmoeting vandaag 'een test en een kans'. Hij denkt dat de gesprekken 'kunnen aantonen of bepaalde regeringen bereid zijn hun lijfspreuk van change ook uit te voeren'. (HET PAROOL)