Obama wil af van raketschild

18-09-09 10:24 uur

Minister van Defensie Robert Gates zei dat Amerikaanse inlichtingendiensten nu in de korte- en middellangeafstandsraketten van Iran een groter gevaar zien dan in intercontinentale raketten. Foto EPA

AMSTERDAM - In Polen en Tsjechië heerst teleurstelling over het besluit van president Barack Obama het Europese raketverdedigingsplan van zijn voorganger George W. Bush in te trekken. Rusland is echter opgetogen. Het had furieus gereageerd op het plan, dat het beschouwde als een bedreiging voor zijn veiligheid.

Leidende figuren in buurlanden zagen het schild als een bescherming tegen mogelijke Russische agressie. ''Dit is geen goede zaak,'' reageerde de Poolse ex-president Lech Walesa.

Aleksandr Szcziglo, directeur van Polens Nationale Veiligheidsraad: ''Dit toont aan hoe Amerika denkt over dit deel van Europa.' Anders gezegd: Obama vindt de betrekkingen met Rusland belangrijker dan die met landen die ooit golden als 'satellietstaten' van de Sovjet-Unie.

Jan Vadim, een Tsjechische parlementariër: ''Als de Amerikaanse regering in de toekomst nogmaals met een verzoek komt, moeten we dat afwijzen.'' De Tsjechische oud-premier Mirek Topolanek: ''Dit is slecht nieuws voor ons land, onze vrijheid en onafhankelijkheid.''

Van teleurstelling is vooral sprake in Poolse en Tsjechische regeringskringen, veel burgers deelden de bezwaren tegen het raketschild en waren juist ingenomen met Barack Obama's besluit. Het betekent een ommezwaai in Amerika's buitenlandse politiek, die veel meer rekening houdt met bezwaren van anderen, in dit geval Rusland, dan in het Bushtijdperk.

De betrekkingen met Rusland, lang gekenmerkt door wantrouwen, kunnen spectaculair verbeteren. Konstantin Kosatsjov, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van de Russische Staatsdoema: ''Nu kunnen we praten over een strategisch partnerschap tussen Rusland en de Verenigde Staten.''

Met als mogelijk eerste resultaat dat Rusland begint Iran onder druk te zetten zijn nucleaire ambities te matigen, iets wat voor Obama prioriteit heeft. President George W. Bush had de dreiging uit Iran aangevoerd als argument voor het raketschild.

Obama's aankondiging komt een week voor zijn ontmoeting met zijn Russische collega Dmitri Medvedev in Washington. Obama wil nu een defensiesysteem op poten zetten dat goedkoper is en sneller en effectiever kan worden ingezet tegen de raketdreiging van Iran.

Volgens Obama is uit onderzoek gebleken dat Iran zich minder richt op de ontwikkeling van langeafstandsraketten, waarvoor het oorspronkelijke systeem bedoeld was. Daardoor zou het niet nodig zijn een duur nieuw systeem te bouwen. Ook is nieuwe technologie beschikbaar gekomen, die volgens Obama's militaire adviseurs sneller en effectiever kan worden ingezet.

Minister van Defensie Robert Gates zei dat Amerikaanse inlichtingendiensten nu in de korte- en middellangeafstandsraketten van Iran een groter gevaar zien dan in intercontinentale raketten.

Volgens president Obama voorziet het aangepaste plan in de plaatsing van antiraketwapens op schepen en elders op land. In de Amerikaanse Senaat noemde de Republikein Jon Kyl het besluit van Obama 'gevaarlijk en kortzichtig'.

Kyl: ''Waar Polen en Tsjechië hun soldaten aan de kant van de Amerikanen laten vechten in Irak en Afghanistan, stuurt Washington nu de boodschap dat het niet achter zijn vrienden staat en de betrekkingen met Rusland belangrijker vindt.'' Senator Mitch McConnell: ''We hebben geen concessies van Rusland gekregen, maar wel draaien we twee trouwe bondgenoten, Tsjechië en Polen, gewoon de rug toe.'' (HET PAROOL)