Wall Street vecht tegen toezicht overheid

15-09-09 10:39 uur

De onderliggende problemen van de financiële sector zijn volgens econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz nu nog groter dan voorheen. Foto EPA

WASHINGTON - President Barack Obama zegt een jaar na de val van de bank Lehman Brothers dat er strenger toezicht moet komen op de financiële sector, maar de tegenstand is groot. In Washington vecht een leger lobbyisten tegen meer regelgeving.

Elizabeth Warren, een briljante Harvardhoogleraar die namens het Congres de financiële sector onderzoekt, kwam na ruim een half jaar Washington tot een ontnuchterende conclusie: ''Lobbyisten hebben het hier voor het zeggen.''

Warren sprak gisteren op de Amerikaanse televisie voorafgaand aan de speech van Barack Obama over de noodzaak van nieuwe regulering voor de sector. ''Alleen druk van het electoraat kan ervoor zorgen dat er betekenisvolle hervormingen komen.''

De toespraak van de president in New York was bedoeld om de pogingen om extra regulering te realiseren nieuw leven in te blazen, een jaar nadat de ondergang van Lehman Brothers tal van misstanden aan het licht had gebracht. Het is de hoogste tijd, meent econoom en Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz.

De onderliggende problemen van de financiële sector zijn volgens Stiglitz nu nog groter dan voorheen. Banken in de VS en Europa zijn alleen maar groter geworden, waardoor nieuwe problemen opnieuw het hele stelsel in gevaar kunnen brengen. Bovendien hebben Amerikaanse banken nog steeds voor zo'n zevenhonderd miljard aan 'giftige leningen' op de balans staan. Het fundament van de sector blijft daardoor uiterst wankel.

Obama herhaalde maandag voorstellen die de overheid de autoriteit geven hard in te grijpen bij falende banken, zoals is gebeurd bij een autoproducent als General Motors. Ook moet er meer bescherming komen voor consumenten en zouden banken zich minder diep in de schulden moeten steken.

Maar de tegenstand is groot. Een 'onzichtbare hand' heeft hervormingen vooralsnog ernstig vertraagd. De vermoedelijke oorzaak: geld. Geen enkele sector investeerde het laatste decennium meer in het bewerken van het Congres dan Wall Street: vijf miljard dollar.

Ongeveer 1,7 miljard ging naar de campagnes van Congresleden. De banken en verzekeraars die de grootste risico's namen, gaven het meeste geld uit om strengere regelgeving tegen te houden, blijkt uit onderzoeken van twee onafhankelijke toezichthouders.

Zelfs in huidige recessie blijft de bedrijfstak samen met de gezondheidszorgsector de grootste lobbyist in Washington. In ruil voor 222 miljoen dollar werken er dit jaar 2370 geregistreerde belangenbehartigers op Capitol Hill voor banken en verzekeraars. De lobbyisten zijn vaak ex-Congresleden die gemakkelijk toegang hebben tot hun voormalige collega's.

''Het Congres wordt platgelopen door de sector,'' concludeerde onderzoeker Warren. Voor iedere senator zijn er nu ruim twintig lobbyisten. En dan is er ook nog het campagnegeld. Niet toevallig krijgen de twee voorzitters van commissies in de senaat de meeste contributies.

Van de giften tot dusver in 2009 ging zestig procent naar Democratische partijgenoten van president Obama. Vergelijkbare tendensen zijn zichtbaar bij het debat over de hervorming van het gezondheidszorgstelsel. Bijna geen Congreslid slaat de contributies van de bedrijven af. In 2010 staan er nieuwe verkiezingen op stapel en campagnes zijn duurder dan ooit.

Obama, die als presidentskandidaat meer contributies van Wall Street kreeg dan welke andere kandidaat ook, is vastbesloten om nieuwe regelgeving door het Congres te krijgen. ''We gaan niet terug naar de tijd dat mensen alleen geïnteresseerd waren in snelle winsten en opgeblazen bonussen.'' (FRANK HENDRICKX)