Amerika meldt zich in Afrika

05-08-09 11:31 uur

Hillary Clinton bij aankomst in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Foto AP

NAIROBI - De VS knoopt graag nauwere economische banden aan met Afrika, maar de regeringen moeten dan wel de democratie in hun land verbeteren. Met deze boodschap is minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton vandaag begonnen aan een elfdaagse reis door Afrika, waarbij ze zeven landen aandoet.

''Vorige Amerikaanse regeringen ontwikkelden principes voor Afrika, maar waren selectief bij het hanteren ervan. De regering-Obama gaat consequenter optreden,'' gelooft professor Okey Onyejekwe, de Nigeriaanse directeur van de VN-commissie voor economie in Afrika.

Onyejekwe veronderstelt dat, anders dan in het verleden, de VS ondemocratische leiders in Afrika ook niet meer hun gang laat gaan als hun land over bodemschatten beschikt waar de VS in geïnteresseerd is. ''Ze zullen net zo hard op hun vingers worden getikt als landen zonder die rijkdommen.''
De VS moet omslachtig te werk gaan als zij Afrikaanse regeringen kritiseert. Heel wat autocratische leiders op het continent hebben bij kritiek van het Westen de schouders opgehaald, verwijten van neokolonialisme geuit en zich vervolgens tot China gewend. China heeft een onstilbare honger naar grondstoffen en is bereid zonder voorwaarden te handelen met elk land.

Afrika is herontdekt door de grootmachten vanwege de groeiende behoefte aan grondstoffen. Hoge Chinese leiders komen geregeld naar het continent waaruit ze op grote schaal bodemschatten importeren in ruil voor de aanleg van wegen en spoorlijnen. Ook in Rusland groeit de interesse, zo blijkt uit het bezoek in juni van president Dmitri Medvedev, die vergezeld was van een grote handelsdelegatie.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington benadrukt dat nog nooit eerder een nieuwe Amerikaanse regering zo snel hoge vertegenwoordigers naar Afrika stuurde als nu. Vorige maand bracht president Barack Obama al een bezoek aan het continent.

Hillary Clinton begint haar reis vandaag in Kenia, het geboorteland van Obama's vader, waar ze het belang van goed bestuur zal benadrukken. Sinds de omstreden verkiezingen in 2007 is de regering van president Mwai Kibaki geen stap verder gekomen met beloofde hervormingen en de bestrijding van corruptie.

Belangrijk is de ontmoeting in Nairobi met de Somalische president Sharif Sheik Ahmed. Zijn regering is in het nauw gedreven door het offensief van radicale moslimstrijders, die met een ultraorthodoxe vorm van islamitische wetgeving het land uit bijna twintig jaar anarchie willen halen. De explosieve situatie in Somalië heeft een negatief effect op de hele regio.

In het verleden kozen Amerikaanse regeringen partij in het Somalische conflict. Professor Onyejekwe: ''De Amerikaanse regering moet de realiteit in Somalië accepteren en overleg openen met alle partijen, zodat ze niet dezelfde fout maakt als onder het presidentschap van George Bush.'' (ANP)