Guantanamo-rel treft Bermuda

12-06-09 11:46 uur

De Britse minister van Buitenlandse Zaken David Miliband wijst erop dat de vier niet beschikken over reisdocumenten en niet via Bermuda naar Groot-Brittannië kunnen reizen. Foto EPA

WASHINGTON - De Britse regering verwijt de autoriteiten van Bermuda vier gevangenen uit Guantanamo te hebben geaccepteerd zonder overleg met Londen.

Volgens de Britse gouverneur in Bermuda, die een 'onplezierig gesprek' heeft gehad met premier Ewart Brown, had 'toestemming' gevraagd moeten worden voor het opvangen van de Oeigoeren.

De Bermuda Eilanden, die behoren tot de overzeese gebieden van Groot-Brittannië en geen eigen buitenlandse en defensiepolitiek mogen voeren, nemen de Oeigoeren op om de Verenigde Staten ter wille te zijn. Deze vier mannen maken deel uit van een groep van zeventien Oeigoeren - islamitische Chinezen - die in 2001 door de Amerikanen werden opgepakt in Afghanistan en overgebracht naar Guantanamo.

Tegen hen is nooit een aanklacht ingediend en de Amerikaanse justitie beschouwd hen niet als terroristen. De VS wil hen niet terugsturen naar China, omdat hen daar marteling en gevangenschap boven het hoofd hangt. Maar vestiging in de VS is ook geen optie, vanwege het verzet van nationale en lokale politici, die hun kiezers niet kunnen uitleggen waarom lieden die tot voor kort golden als terroristen nu geen gevaar meer zouden vormen.

De Amerikaanse regering doet verwoede pogingen voormalige Guantanamo-gevangenen buiten de VS een nieuw bestaan te geven; de Bermuda Eilanden zijn bereid daar op bescheiden wijze aan mee te werken. De premier van Bermuda, Ewart Brown, zegt dat het opnemen van de Oeigoeren 'een goede zaak' is, maar heeft zich de woede van de Britse regering op de hals gehaald. ''Wij hebben de regering van Bermuda duidelijk gemaakt dat het over deze zaak overleg had moeten voeren,'' aldus de Britse minister van Buitenlandse Zaken David Miliband. De minister heeft aangekondigd dat de vier Oeigoeren een veiligheidsonderzoek zullen ondergaan. Miliband wijst erop dat de vier niet beschikken over reisdocumenten en niet via Bermuda naar Groot-Brittannië kunnen reizen.

De Conservatieve oppositie in Londen weigert zich daarmee tevreden te stellen. Dat de Britse regering geen idee had van een deal tussen de VS en Bermuda is 'verbijsterend', aldus William Hague, woordvoerder van de Conservatieven. ''Dit toont aan dat Labour zo druk bezig is met zichzelf, dat het niet meer aan regeren toekomt.''

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton heeft in een telefoongesprek met Miliband getracht de Britse zorgen weg te nemen; het is niet bekend of ze daarin is geslaagd.

De vier Oeigoeren verklaarden gisteren bij aankomst in Hamilton, de hoofdstad van Bermuda, gelukkig te zijn met hun nieuwe woonplaats. ''Opgegroeid onder het communisme, hebben wij altijd gedroomd van een bestaan in een vrije samenleving.''

Hun advocaten zeiden dat de mannen geen idee hadden van hun bestemming. Toen ze aan boord gingen van het vliegtuig om Guantanamo achter zich te laten, overlaadden ze hun advocaten met vragen, aldus één van hen, Susan Manning. ''Ze wilden alles weten over Bermuda. Waar ligt het? Hoe is het leven daar?''

De Chinese regering heeft geprotesteerd tegen de opvang voor de Oeigoeren. Volgens Peking gaat het om terroristen die in China berecht moeten worden. Opvang in welk ander land dan ook, is volgens de Chinese regering een schending van het recht. De overige veertien Oeigoeren die de Amerikanen willen laten gaan, worden mogelijk door Palau - een eilandengroep ten noorden van Indonesië - opgenomen.

Overigens werd gisteren een man uit Guantanamo vrijgelaten die 14 jaar oud was toen hij in 2001 in Pakistan werd opgepakt. Hij is overgebracht naar zijn vaderland Tsjaad. (HET PAROOL)