Slachtoffers Demjanjuk willen gerechtigheid

13-05-09 11:32 uur

Of de nabestaanden daadwerkelijk een rol in het proces zullen spelen, staat niet vast. Foto EPA

AMSTERDAM - In een rolstoel, ademhalend door een neusslang en zwijgend luisterde John Demjanjuk maandag naar een Duitse rechter die hem een aanklacht voorlas waarin hij wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan 29.000 moorden in vernietigingskamp Sobibor.

Hij begreep wat er tegen hem gezegd werd, zei zijn advocaat Günther Maull. Demjanjuk kwam na lang juridisch getouwtrek gisteren uit de Verenigde Staten aan in Duitsland.

Het Duitse Openbaar Ministerie wil haast maken met de rechtszaak. Maar eerst zal Demjanjuk (89) medisch onderzocht worden. Maull acht het zeer goed mogelijk dat Demjanjuk slechts een half uur per dag zal kunnen worden berecht.

De Duitse justitie gebruikt in de aanklacht de transportlijsten van Westerbork naar Sobibor, de enige die bewaard zijn gebleven. Elf Nederlandse nabestaanden willen een rol vervullen in het proces als medeaanklager. Ook drie anderen zullen dat mogelijk doen.

Volgens hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies Johannes Houwink ten Cate, een van de begeleiders van de nabestaanden, gaat het de medeaanklagers niet om wraak, maar om gerechtigheid. ''Dit proces komt te laat. Maar late gerechtigheid is ook gerechtigheid. Ze willen in de eerste plaats waarheidsvinding. Het gaat ze ook om de symboliek van het proces, de wereld moet weten van Sobibor. Ze willen hem helemaal niet in de gevangenis. Wat hen betreft wordt hij schuldig verklaard en gaat hij daarna het verzorgingshuis in.'' Als medeplichtige aan moord kan hij tot maximaal vijftien jaar cel worden veroordeeld.

Of de nabestaanden daadwerkelijk een rol in het proces zullen spelen, staat niet vast. Houwink ten Cate: ''Er is er ten minste één bij die niet in één ruimte wil zitten met de man die erbij was toen haar vader werd vermoord.''

Demjanjuk is nu gedetineerd in de medische afdeling van de Stadelheimgevangenis, waar Adolf Hitler in 1922 een aantal weken vastzat. (HET PAROOL)