Europa moet nog even in de wachtkamer blijven

15-04-09 11:08 uur

Met een lijsttrekkersdebat in Brussel ging gisteren de campagne voor de Europese verkiezingen op 4 juni van start. De conclusie: veel vrienden heeft Europa even niet.

De Europese droom blijft op een laag pitje staan pruttelen, wat de Nederlandse lijsttrekkers voor de Europese verkiezingen betreft. Van links tot rechts zien de kopstukken de behartiging van de Nederlandse belangen straks als belangrijkste taak in Brussel. Dit werd gisteren duidelijk na een drukbezocht lijsttrekkersdebat in het Europees parlement.

Alleen Judith Sargentini van GroenLinks durfde het aan om zich tijdens het eerste grote verkiezingsdebat onomwonden te identificeren als Europeaan. Anderen hielden zich op de vlakte door op te merken dat er geen tegenstelling bestaat tussen het Nederlands belang en de Europese zaak (PvdA, D66) of gaven aan met een oranje pet op het hoofd te zullen plaatsnemen in het Europees parlement (CDA, VVD, SP).

De Europese politiek heeft nog maar weinig vrienden sinds de Nederlandse bevolking in 2005 tijdens een raadplegend referendum massaal nee zei tegen de Europese grondwet. Op de campagneposters van de SP wordt pesterig herinnerd aan het percentage van de kiezers dat zich uitsprak tegen de grondwet: 61,6 procent. Voor lijsttrekker Dennis de Jong blijft het electorale pak rammel een les: "Als je mensen niet serieus neemt, kan geen betrokkenheid ontstaan."

Ook de andere partijen namen het nadrukkelijk op voor de ontevreden burgerij. "Dit parlement zit niet in de harten van de mensen," zei Hans van Baalen namens de VVD. Wim van de Camp van het CDA: "Ik maak mij ernstige zorgen over de band tussen het Europees parlement en de kiezers.

Zelfs Thijs Berman, de afgelopen vijf jaar voor de PvdA actief in het parlement, moest toegeven dat het wantrouwen groot is over wat er in Brussel gebeurt. Zijn oplossing voor het probleem: "Europese ambtenaren moeten het land in om het contact met de burgers te herstellen."

De overwegend eurofobe houding van de partijen valt niet los te zien van de gunstige peilingen voor de Partij voor de Vrijheid. Lijstduwer Geert Wilders gaat mogelijk drie of meer zetels winnen met een gepeperde Europese agenda, die onder meer voorziet in de opheffing van het Europees parlement.
De PVV was niet ingegaan op een uitnodiging voor het debat, maar het heeft er alle schijn van dat de partij tijdens de campagne een belangrijke rol voor zichzelf gaat opeisen.

Op de vraag hoe hij aankijkt tegen verdere uitbreiding van de Europese Unie, antwoordde Van Baalen bijvoorbeeld dat hij geen zin had de PVV nog meer zetels te bezorgen. De liberaal bepleitte een pauze van vijf jaar om de huidige lidstaten de tijd te geven orde op zaken te stellen. Ook de andere partijen vinden terughoudendheid op haar plaats, met uitzondering van D66 en GroenLinks.

Voor de Nederlandse gemeenschap in Brussel speelden de Europese idealisten gisteren een thuiswedstrijd. Vandaag keren zij terug naar het vaderland voor de campagne, in het geval van de Europese verkiezingen traditioneel een nogal moeizame bedevaart langs zalen met veel meer stoelen dan bezoekers.

Maar er zijn ook opwekkende signalen: Maurice de Hond voorspelt een prima opkomst van 47 procent en bij alle partijen stromen de uitnodigingen binnen. Bij elkaar zo'n driehonderd bijeenkomsten. Dus, campagne gaat er gevoerd worden. Van Baalen: "Het leeft. In elk geval bij de maatschappelijke organisaties." (PATRICK MEERSHOEK)