Drugsmaffia regeert Guinee-Bissao

03-03-09 10:06 uur

Waarnemers vermoeden dat de Colombiaanse drugsmaffia het leger en de politiek tegen elkaar opzet. Foto EPA/Stephen Morrison

NAIROBI - Guinee-Bissau kent een geschiedenis van opeenvolgende militaire staatsgrepen. De moord op de stafchef van het leger van Guinee-Bissau, gisteren na enkele uren gevolgd door de wraakneming van militairen op president Joao Bernardo Vieira, heeft het land opnieuw verzwakt.

Het bloedvergieten tekent de instabiliteit van het land dat zich na het einde van het Portugese bewind nooit heeft ontwikkeld, en alleen verdient aan de export van cashewnoten. Dat is een welkome ontwikkeling voor Colombiaanse drugsbaronnen die Guinee-Bissau gebruiken als doorvoerhaven.

Militairen doodden Vieira omdat ze geloven dat hij achter de aanslag zat op de stafchef, generaal Batista Tagme Na Wai. De moorden vormen de climax van oplopende spanningen tussen het leger en de politiek. Toen er in november 2008 een raket werd afgevuurd op het presidentiële paleis, beschuldigde Vieira de militairen.

Waarnemers vermoeden dat de Colombiaanse drugsmaffia het leger en de politiek tegen elkaar opzet. Jamel Handem, hoofd van de Guinee-Bissause coalitie van burgerbewegingen, verklaarde gisteren dat 'de drugsbaronnen vrij spel hebben'. ''Dit land is straatarm, maar sommigen mensen zijn onbeschrijfelijk rijk geworden de laatste tijd. Iedereen weet precies wie hier in drugs handelt, maar er wordt geheel niets tegen ondernomen.''

Interpol meldt dat jaarlijks twee- tot driehonderdduizend kilo cocaïne uit Latijns-Amerika via West-Afrika naar Europa wordt vervoerd. ''Guinee-Bissau is de zwakste staat langs de West-Afrikaanse kust. We hebben we een hele reeks eilanden voor de kust, maar we hebben geen kustwacht,'' zegt Fafali Kudawo, rector van de universiteit. ''Wij hebben één grote open grens om drugs het land binnen brengen.'' Van Guinee-Bissau wordt de cocaïne rechtstreeks naar Europa vervoerd of naar buurlanden gesmokkeld en vandaar per boot of per vliegtuig verder getransporteerd.

De cocaïnehandelaren hebben meer nodig dan een gunstige geografische ligging. Een zwakke en corrupte regering is even belangrijk. De politie, beperkt in haar middelen om de drugshandel te bestrijden, ontdekte vorig jaar een lading van honderd kilo cocaïne op een boot. De vangst werd in een kluis opgeborgen, maar kort daarna bleek tweederde op mysterieuze wijze te zijn verdwenen.

Vermoedelijk staan zowel leden van de regering als van de strijdkrachten bij de drugsbaronnen op de loonlijst. ''Guinee-Bissau is een land zonder gevangenis. Er zijn slechts een paar politiecellen. Het is uitermate eenvoudig voor de maffia om straffeloos te opereren,'' meent Amado Philip de Andres van het VN-bureau voor narcoticabestrijding.

Het is voor de drugsmaffia eenvoudig handlangers te vinden in dit land van 1,6 miljoen inwoners. De meeste mensen moeten rondkomen van minder dan een euro per dag en ze grijpen elke kans om geld te verdienen. Ze werken in de drugshandel als koerier of smokkelaar.

Maar het grote geld gaat naar de leidinggevende elite. ''Ik durf niet te voorspellen waartoe de huidige staatsgreep zal leiden,'' zegt een anoniem lid van de narcoticabrigade. ''Maar het zou me niet verbazen als leger en politiek elkaar in de haren zijn gevlogen over hun aandeel in de drugshandel.'' (ILONA EVELEENS)