Wouter Bos krijgt PvdA'ers op de banken

14-12-09 11:33 uur

Wouter Bos zaterdag tijdens de stemmingen op het PvdA partijcongres in theater Orpheus in Apeldoorn. Lilianne Ploumen is zaterdag weer verkozen tot partijvoorzitter. Foto ANP

APELDOORN - Partijleider Wouter Bos was zaterdag amper op de helft van zijn speech op het congres van zijn partij toen de PvdA-leden hem met een staande ovatie beloonden. Er zouden er nog twee volgen, culminerend in een uitzinnig: ''Wouter! Wouter!'' Bos voelde perfect aan waarvoor ongeveer duizend partijgenoten naar het PvdA-congres in Apeldoorn waren gekomen: een hart onder de riem.

Niet voor niets noemde partijvoorzitter Lilianne Ploumen de sfeer een beetje geladen. De partij staat er beroerd voor: bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart dreigt ze vele zetels te verliezen. Lokale PvdA'ers moeten voor hun positie vrezen.

De leden zijn onzeker en maken de partijtop verwijten. De JSF, de AOW, Oeroezgan, ze worden er in hun dorp of stad op aangesproken en ze weten zich niet goed raad met het negatieve beeld dat van hun partij bestaat. Stank voor dank; in de wandelgangen maakten PvdA'ers van hun hart geen moordkuil.

Op het podium sprak Bos zalvende woorden. ''Ga op pad en geloof in jezelf en in je idealen,'' zei hij. ''Wij gaan van Nederland weer een normaal land maken. Wij strijden tegen de grimmigheid en de zuurheid. Wij willen zelfvertrouwen en optimisme terug.''

Om de eenheid in de partij te versterken greep Bos naar een beproefd middel, iets wat Ploumen en fractievoorzitter Mariette Hamer in hun toespraken tot het congres ook hadden gedaan: het benoemen van de vijand. Wij tegen zij. Bos noemde VVD-leider Mark Rutte een spookrijder, omdat hij aan het begin van de crisis hard wilde bezuinigen 'terwijl werkelijk iedereen, van Obama tot Merkel, weet dat dat niet goed is voor de economie'.

Toch wordt Rutte binnen de PvdA niet als grootste gevaar gezien. Dat is D66-leider Alexander Pechtold, die de meeste zetels van de PvdA dreigt af te snoepen. In de drie speeches van de partijtop was Pechtold de enige die drie keer aan de beurt kwam. Bos zei dat 'een beetje meer inhoud' hem niet zou misstaan. D66 miskent de geschiedenis van de vrouwenbeweging en de arbeidersbeweging als hij denkt dat integratie vanzelf gaat, aldus Bos.

Voor PVV-leider Geert Wilders had Bos een andere boodschap. ''Met zijn partij zult u ons nooit in een kabinet aantreffen,'' zei hij. Prompt stonden de congresgangers op de banken. Volgens Bos staat Wilders voor een gespleten land. Hij deelde en passant een sneer uit naar coalitiepartner CDA, die een coalitie met de PVV niet wil uitsluiten. Bos noemde dit duikgedrag.

Het congres had duidelijk geen zin de Tweede Kamerfractie met lastige opdrachten terug naar Den Haag te sturen. Er lag een motie om de AOW-leeftijd omwille van de solidariteit tussen generaties toch in stapjes te verhogen, maar die haalde het niet. Hamer wist ook twijfel over een vervolgmissie in Oeroezgan te bezweren. ''Die missie is afgelopen, geen misverstand,'' zei ze. (LAURENS KOK)