'Elektronisch Patiënten Dossier is opgedrongen'

09-12-09 12:49 uur

Huisartsen lichten de Eerste Kamer woensdag in over de bezwaren over het Elektronisch Patiënten Dossier. Foto ANP

AMSTERDAM - Terwijl de Tweede Kamer heeft ingestemd met het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD), twijfelt de Eerste Kamer nog. Woensdag laten de senatoren zich voorlichten door twintig experts. De Amsterdamse huisarts Annelies Leloup is één van hen en ze is mordicus tegen.

Leloup heeft achttien jaar een huisartsenpraktijk in de Pijp. Ze zit in het onlangs opgerichte comité Wake Up, dat zich verzet tegen de plannen van minister Ab Klink. Eén van die plannen is de invoering van het EPD. Volgens Leloup zal het dossier een inbreuk vormen op de vertrouwensband die huisarts en patiënt met elkaar hebben.

''Wanneer de patiënt weet dat iedereen over de schouder van de huisarts mee kan lezen, zal hij zich wel drie keer bedenken voordat hij die nog in vertrouwen neemt,'' zegt Leloup.

Die 'iedereen' zijn onder meer andere huisartsen, ziekenhuizen, apothekers en de indicatieorganen, die beslissen over de toekenning van middelen en diensten zoals rollators, rolstoelen, thuiszorg of een plaats in het verzorgingshuis.

Volgens de nieuwe wet krijgen zorgverzekeraars geen inzage in het EPD tenzij dit nodig is voor 'het algemeen belang'. Ook dat is velen een doorn in het oog, zegt Leloup. Want waar en wanneer begint dat algemeen belang?

Dat de patiënten zelf ook inzage krijgen in hun dossier, vindt ze ook maar niks. Leloup: ''Omdat ik de gegevens van mijn tweeduizend patiënten niet allemaal kan onthouden, houd ik een dossier bij. Het is een soort kladblok, een werkboek. Ik noteer bijvoorbeeld dat ik alcohol bij een patiënt heb geroken, om daar misschien later nog eens op terug te komen. Of ik schrijf dat iemand symptomen heeft die mogelijk op wat ernstigs kunnen duiden. Dat zijn aantekeningen die duidelijk niet voor de patiënt zelf bedoeld zijn.''

Het EPD biedt geen enkel voordeel, stelt ze. ''Ook als je een onbekende patiënt krijgt, zul je ondanks het EPD altijd uitvoerig moeten informeren naar diens achtergrond en medicijngebruik. Alleen als je een allergie hebt en bij Zwolle in coma raakt, heb je wat aan het EPD. Dan kunnen ze daarmee rekening houden.''

Aan de andere kant worden huisartsen verantwoordelijk gesteld voor wat ze in het EPD zetten. Leloup: ''Het belast ons enorm. We moeten aan een andere vorm van dossiervorming gaan doen, met coderingen. Alsof je een pijn op de borst, die allerlei oorzaken kan hebben, in een simpele code kunt vangen. Dat hele EPD is alleen maar bedoeld voor onderzoek en statistieken. ''

Ook Bart Meijman, voorzitter van de Huisartsenkring Amsterdam, heeft bezwaren. Wel willen de huisartsen onderzoeken hoe een goed huisartsen-waarneem-dossier beschikbaar kan komen zodat in de avond, nacht en weekeinden informatie over patiënten voor andere huisartsen beschikbaar is.

Mensen komen bij de dokter omdat ze bang zijn, zegt Meijman. ''De kracht van de huisarts is met die onzekerheid om te gaan, de patiënt gerust te stellen, te behandelen en soms door te sturen. Om een patiënt gerust te kunnen stellen, moet hij je vertrouwen. Klink heeft ons dat EPD opgedrongen waar 400.000 mensen in kunnen kijken. Een patiënt vertrouwt me nu nog als hij vertelt over zijn incestverleden dat mogelijk verband houdt met zijn huidige klachten. Of over zijn alcoholprobleem. Je wilt niet dat zulke dingen overal terechtkomen. De oogarts of diëtiste hoeft niet te weten dat je onvruchtbaar bent ten gevolge van een geslachtsziekte.''

Sommige huisartsen denken al aan een dubbele boekhouding: één voor zichzelf en één voor het EPD. Anderen spreken van een regelrechte boycot. Meijman: ''Daarmee wordt het systeem gebakken lucht. Dan kost het alleen maar extra tijd, veel geld en slechte dossiers, met alle gevolgen van dien.'' (FRANS BOSMAN)