'Zorg is een product als elk ander'

12-05-09 11:14 uur

Exterieur van het Zuiderzeeziekenhuis in Lelystad, onderdeel van de IJselmeerziekenhuizen, behoort nu tot de MC Groep. Foto ANP/Vincent Jannink

De MC Groep van Loek Winter en Willem de Boer, die onlangs de failliete IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland overnam, moet uitgroeien tot een landelijke keten van zorginstellingen.

Lijken in de kast komen Loek Winter en Willem de Boer in Lelystad niet meer tegen. ''Dit was een ziek bedrijf, anders ga je natuurlijk niet failliet,'' zegt Winter, ''maar zo langzamerhand hebben we alle problemen hier wel geïdentificeerd.''

Inmiddels hebben zes van de circa negentig specialisten in de IJsselmeerziekenhuizen hun biezen gepakt, niet allemaal vrijwillig, volgens Winter. ''Ze waren gewoon niet goed genoeg. Zoiets komt natuurlijk overal voor, maar in de ziekenhuiswereld zijn de interne reinigende mechanismen nog onvoldoende ontwikkeld.''

Hoe lang het gaat duren om de problemen in de IJsselmeerziekenhuizen op te lossen, durft Willem de Boer nog niet te zeggen. ''Maar we weten duidelijk welke kant we opgaan. Het grootste probleem hier was de aansturing. Iedereen ging gewoon maar zijn gang. En er werd heel veel uitbesteed, er liepen bijvoorbeeld veel interim-managers en uitzendkrachten rond.''

Krachten bundelen
Anders dan Winter, die jaren radioloog was in het OLVG in Amsterdam, heeft De Boer geen medische achtergrond. De voormalige Merrill Lynchbankier stond aan de basis van Sequoia, een adviesbureau dat gespecialiseerd is in fusies en overnames in het publiek-private domein, waaronder de zorgsector. Toen De Boer en Winter elkaar vorig najaar tegenkwamen tijdens de faillissementsperikelen rond IJsselmeerziekenhuizen in Flevoland, besloten ze de krachten te bundelen. De MC Groep was een feit.

De Boer en Winter zijn uiterst ambitieus. De MC Groep moet uitgroeien tot een landelijke keten van ziekenhuizen. De Boer en Winter zeggen de bedrijfsvoeringskosten die ziekenhuizen nu maken met eenderde te kunnen reduceren. De branche kampt met drie grote problemen, zegt Winter. ''Ziekenhuizen zijn te bureaucratisch, te veel naar binnen gericht en ze worden politiek aangestuurd. Op het brede gemiddelde is niets aan te merken - kwalitatief maakt het niet uit of je een echografie laat doen in Zoetermeer, Den Haag of Amsterdam. Maar op het gebied van dienstverlening - informatie, bejegening, wachttijden - valt nog heel veel te verbeteren.''

Grote kostenbesparingen denken Winter en De Boer te kunnen bereiken door medische deskundigen actiever bij de bedrijfsvoering te betrekken. Winter: ''De longarts heeft nu geen enkel zicht op het financiële plaatje van zijn afdeling. Bij ons krijgt hij dat wel. Daar gaat hij dus voortaan rekening mee houden. Hetzelfde geldt voor de bezetting van bedden.''

Een voorwaarde is wel dat de politiek-bestuurlijke elite die tot dusver voor een groot deel de dienst uitmaakte in de zorgsector, via de achterdeur verdwijnt. Daar maken Winter en De Boer zich het minste zorgen over. ''Dat gebeurt vanzelf,'' voorspelt Winter. ''Je ziet nu al dat steeds minder van dit soort functies aan politieke kopstukken worden toebedeeld. Marktwerking vraagt om een ander type bestuurder.''

Bij het ziekenhuis van de toekomst hoort ook zo groot mogelijke transparantie. Over sterftecijfers zullen ziekenhuizen van de MC Groep straks niet geheimzinnig doen. Hetzelfde geldt voor de beloningsstructuur. Winter: ''Iedereen mag nu al weten wat wij momenteel verdienen. Nul euro. Dat gaat pas veranderen als we winst gaan maken. En met de Nederlandse Zorg Autoriteit hebben we afgesproken dat we ons dan aan de Balkenende-norm zullen houden.''

De nachtmerrie van de overheid
Toch loopt niet iedereen weg met Winter. Slotervaartziekenhuisdirecteur Aysel Erbudak, samen met het OLVG eigenaar van de Amsterdamse Van Goyenkliniek, waarschuwde dat hij 'de nachtmerrie van de overheid' gaat worden. Winter, directeur van de Van Goyenkliniek, wordt volgens haar puur door geld gedreven. Winter haalt er zijn schouders over op. Waar die argwaan vandaan komt? ''Dat zou je haar moeten vragen. De Van Goyen loopt in ieder geval meer dan goed, jaar in jaar uit.''

Anders dan Erbudak ziet Winter zorg wel degelijk als een product als elk ander. ''Natuurlijk. Veel producten in de zorg - koffie, auto's, vastgoed, heupprotheses, artsen die zichzelf al in bv's hebben georganiseerd - zijn al een rechtstreeks gevolg van marktwerking.''

Op termijn sluit Winter zelfs een beursgang van de MC Groep niet uit. ''Voorlopig is het niet aan de orde. Aandeelhouders kijken vooral naar de korte termijn en ziekenhuizen zijn een zaak van lange adem. Maar zo'n beursgang zou zeker een goede zaak zijn. Nu kijken we daar nog raar tegenaan, maar over tien jaar denken we heel anders.''

Slechts zeer af en toe gaat het marktdenken ook Winter te ver. Zoals in het Kennemer Gasthuis, waar een patiënt voorrang kreeg als hij of zij maar extra betaalde. ''Daar heb ik moeite mee. Wel kan ik me voorstellen dat we straks vijfsterren ziekenhuizen krijgen. Of wij daarmee gaan komen? Nee, absoluut niet. Wij hebben niets met elitezorg en villageneeskunde.'' (HENK SCHUTTEN)