Er viel niets af te gelasten in Amsterdam

01-05-09 11:16 uur

Een paar honderdduizend feestvierders, onwetend voor een deel, laten zich niet zomaar afgelasten. Foto ANP/Olaf Kraak

update

AMSTERDAM - Uiteindelijk doofde het feest zichzelf uit. De grauwsluier maakte een voortijdig einde aan deze 30ste april. Ineens waren de frivole Oranje-attributen misplaatst, om niet te zeggen potsierlijk. Op de boten knalde de muziek nog, de dans had de gebruikelijke uitzinnigheid verloren. Maar een paar honderdduizend feestvierders, onwetend voor een deel, laten zich niet zomaar afgelasten - hier botsten gevoelens van rouw met afwegingen van openbare orde.

Amsterdam, de stad met de meest ambivalente houding jegens het koningshuis, viert Koninginnedag altijd uitbundig, met assistentie van grote aantallen buitenlui, maar officiële evenementen zijn er eigenlijk nooit.

En dus viel er hier, anders dan in plaatsen met actieve Oranjeverenigingen, niets af te gelasten, wat anders zeker gebeurd zou zijn.

Burgemeester Job Cohen verscheen rond half drie in hemdsmouwen op AT5 om te verklaren dat wat hem betreft Koninginnedag voorbij was; hijzelf ging nergens meer naartoe. De impliciete boodschap: dit is wat mij betreft niet langer een dag om feest te vieren, trek zelf uw conclusies.

Het is in het stadhuis geen afweging geweest om te zeggen: we stoppen direct met alles. Zeshonderdduizend feestvierders, in diverse stadia van euforie, kun je niet wegsturen. Het was een logistieke onmogelijkheid.

Wel werd in de loop van de middag de druk op organisatoren van evenementen opgevoerd om de feestelijkheden sterk te versoberen. En dat gebeurde ook. Het grote programma van Radio 538 op het Museumplein kleedde zichzelf uit. Nadat de Toppers hun optreden annuleerden, was voorheen 2Unlimited de belangrijkste attractie. Toen hadden de achttien lichtkranten in de stad, die eerder nog serviceberichten hadden verspreid, al opgeroepen om naar huis te gaan. En daar gaf de menigte, eenmaal doordrongen van de ernst van de gebeurtenissen in Apeldoorn, gehoor aan; tussen zes en acht uur was het niet gemakkelijk een plekje te vinden in de treinen op CS.

Het stadhuis voerde een ontmoedigingsbeleid, maar Cohen liet de verantwoordelijkheid bij de organisatoren. Op alle evenementen werd een minuut stilte gehouden. Daarna keerde de Oranjestemming niet meer terug. (ALBERT DE LANGE)