Coalitiepartijen leveren niets in

26-03-09 11:37 uur

De AOW-leeftijd blijft nog zeker een half jaar op 65 staan, dankzij FNV-voorzitter Agnes Jongerius, die zich even profileerde als de schaduwpremier van Nederland. Foto ANPValerie Kuypers

Erg veel durf straalt het crisisakkoord niet uit. Iedereen mocht meepraten, behalve de oppositie en dus staan de heilige huisjes van de coalitie nog fier overeind. Wel gaat de AOW naar 67 jaar, wat FNV-voorzitter Agnes Jongerius ook roept.

De Nederlandse democratie leent zich niet voor grootse en meeslepende daden. In het land van coalities en gepolder wil iedereen zijn zegje doen en mag dat ook. Graag zelfs, want zonder draagvlak is het moeilijk regeren. Dus ligt er nu een crisisakkoord dat degelijk oogt, maar nauwelijks inspireert of daadkracht uitstraalt.

Het opvallendst is wat er allemaal níet is besloten. De aftrek van de hypotheekrente staat nog als een huis, dankzij het CDA. De AWBZ en WW zijn gespaard, dankzij de PvdA. De overdraagbare heffingskorting ('aanrechtsubsidie,) blijft intact, dankzij de ChristenUnie. De AOW-leeftijd blijft nog zeker een half jaar op 65 staan, dankzij FNV-voorzitter Agnes Jongerius, die zich even profileerde als de schaduwpremier van Nederland.

''Ik heb het gevoel dat ik het van tafel heb gekregen,'' zei ze stoer na 'de slag op het Catshuis'. De triomf van de invloedrijkste vrouw van Nederland is echter een schijnoverwinning. Werkgevers en werknemers gaan zich in de Sociaal Economische Raad (SER) buigen over een alternatief. Dat is nodig, omdat de coalitie hoe dan ook een structurele bezuiniging van enkele miljarden heeft ingeboekt. Jongerius zegt het antwoord al te hebben: via de belasting meer betalen voor AWBZ en AOW naarmate men meer verdient en beperking van de renteaftrek voor de hoogste hypotheken. Ze vergeet voor het gemak dat zij niet degene is die uiteindelijk beslist. Dat is het kabinet. En daar ligt het veto van het CDA al klaar.

Het lijkt erop dat Jongerius tijd heeft gekregen om zich hier een beetje netjes uit te redden. Want de verhoging van de AOW-leeftijd gaat gewoon door. Overigens heeft ze wel bereikt dat de pensioenfondsen iets meer tijd krijgen om orde op zaken te stellen. Daardoor komen de pensioenuitkeringen nog niet direct in gevaar.

Dat alle direct betrokkenen dik tevreden zijn met het akkoord is niet zo gek, want iedereen behalve de oppositie mocht meepraten. Het kabinet wilde een zo breed mogelijk draagvlak voor de maatregelen en dat is gelukt. De coalitiefracties mochten aan de regeringstafel meepraten en ook de sociale partners waren welkom in het Catshuis. Ze zijn akkoord gegaan met loonmatiging en bevriezing van de ambtenarensalarissen.

Daardoor is, alles bij elkaar, dit akkoord een compromis van een compromis van een compromis. Niet in het minst omdat CDA en PvdA geen gezichtsverlies willen lijden. Beide partijen kunnen uitventen dat ze weinig tot niets hebben hoeven inleveren. Een belangrijke rol daarbij speelde de ChristenUnie. Deze partij was de bemiddelaar tussen de twee grote partijen en kan zichzelf uitroepen tot winnaar van de onderhandelingen. De ChristenUnie heeft op vrijwel alle voorstellen zijn zin gekregen, al doet het afschaffen van de vliegtaks de partij wel pijn. (DICK HOFLAND en LAURENS KOK)