Provincie bleek plots miljoenenbedrijf te zijn

25-03-09 11:48 uur

Gedeputeerde Rinske Kruisinga, gisteren als eerste gehoord door de onderzoekscommissie, vernam eind vorig jaar voor het eerst van deze praktijk toen zij na het omvallen van Lehman Brothers en Landsbanki Iceland een lijst met tientallen uitstaande deposito's onder ogen kreeg. Foto EPA/Peter Foley

Noord-Holland probeert met een reeks verhoren te achterhalen hoe tientallen miljoenen provinciaal geld door de kredietcrisis kon verdwijnen. 'Ik ben sowieso wat geld betreft geen wijsneus.'

Dat de provincie Noord-Holland jaren honderden miljoenen euro's aan overtollig kasgeld als kortlopende lening uitzette bij buitenlandse banken, was ook voor sommige dagelijkse bestuurders een verrassing. Gedeputeerde Rinske Kruisinga, gisteren als eerste gehoord door de onderzoekscommissie, vernam eind vorig jaar voor het eerst van deze praktijk toen zij na het omvallen van Lehman Brothers en Landsbanki Iceland een lijst met tientallen uitstaande deposito's onder ogen kreeg. Door de commissie gevraagd naar haar reactie, antwoordde de CDA-bestuurster: ''Ik reageerde verbaasd. Zo van: jee, staat dat geld allemaal daar?''

''Ik ben sowieso wat geld betreft geen wijsneus,'' voegde Kruisinga daar later nog aan toe tijdens haar verhoor door de commissie, die deze weken duidelijkheid probeert te krijgen over het verlies van tientallen miljoenen door de provincie bij de kredietcrisis. De verklaring van de gedeputeerde sloot naadloos aan op de opmerkingen die de huisaccountant vorig jaar plaatste bij het financieel jaarverslag over 2007. Hij stelde vast dat het bij de provincie aan beleid ontbrak op het terrein van het vermogensbeheer én aan de bestuurlijke drang om daar iets aan te doen. Ook Kruisinga kon zich niet herinneren in de wekelijkse vergaderingen van gedeputeerde staten ooit over het onderwerp van gedachten te hebben gewisseld.

Dat wil zeggen: voor het uitbreken van de kredietcrisis. Toen Lehman en Landsbanki in de problemen waren geraakt en Noord-Holland een vermogen aan belastinggeld dreigde te verspelen, was het ook voor gedeputeerde staten alle hens aan dek. ''Half bestuurlijk Nederland heeft in die dagen noodgedwongen een financiële stoomcursus gevolgd,'' zei Kruisinga gisteren, om eraan toe te voegen dat het ook niet nodig is om alle gedeputeerden te laten meepraten over geldzaken. ''Ik wist ook niet dat we in 2007 een lening van vijftig miljoen euro hadden afgesloten bij de Waterschapsbank. Achteraf bleek dat besluit goed te verdedigen.''

Kruisinga werd vooral aan de tand gevoeld als verantwoordelijk bestuurder voor het toezicht, ook financieel, op de waterschappen, en ook daar bleek de gedeputeerde in haar taakopvatting goed van vertrouwen. ''We werken met de waterschappen op basis van wederzijds vertrouwen. Als zij iets moeten melden, zijn zij daartoe verplicht.''

Op de vraag hoe zij haar controlerende taak zag, antwoordde Kruisinga dat zij geen jaarverslagen en begrotingen uitpluist. ''Ik weet dat hier in huis naar de stukken wordt gekeken. Als daar gekke dingen in staan, hoor ik dat.'' Dat zij nog nooit een aanwijzing heeft hoeven geven, zag de gedeputeerde als een bewijs van haar overtuiging dat het systeem deugt.

Een verantwoordelijk ambtenaar verklaarde later op de dag dat ook het uitbreken van de kredietcrisis geen aanleiding was geweest om nog eens te kijken naar de boeken van de waterschappen. Dat gebeurde wel op initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Het onderzoek leverde geen schokkende zaken op, ook omdat de drie waterschappen in Noord-Holland geen grote kasvoorraad hebben. Alleen Rijnland heeft een bedrag van vier miljoen euro geparkeerd bij de Waterschapsbank.

De gemeenten Amstelveen, Texel, Naarden en Opmeer gingen wel voor miljoenen de boot in. Deze deposito's waren niet bij de provincie bekend, ook omdat sinds 2002 gemeenten niet meer verplicht zijn elk kwartaal verslag te doen. (PATRICK MEERSHOEK)