Wilders eist garanties Verhagen

02-09-10 12:35 uur

Geert Wilders en Maxime Verhagen zijn donderdag op het Binnenhof op weg naar informateur Opstelten. Foto ANP

DEN HAAG - PVV-leider Geert Wilders is er niet gerust op dat de crisis in het CDA definitief is bezworen. Hij zegt nog veel vragen te hebben en wil daarom eerst duidelijkheid, voordat hij met CDA en VVD verder onderhandelt over een centrumrechts minderheidskabinet. Vanmiddag staan nieuwe gesprekken gepland, nadat de CDA-fractie zich vannacht unaniem achter fractievoorzitter en onderhandelaar Maxime Verhagen schaarde.

Na twee dagen crisisberaad wist het CDA de rijen voorlopig weer te sluiten. 'Dissident' Ab Klink besloot in de fractie te blijven, maar trok zich wel terug als tweede onderhandelaar naast Verhagen. Hij wordt opgevolgd door Ank Bijleveld, nummer twee op de lijst bij de Tweede Kamerverkiezingen.

Klink zette de discussie in het CDA op scherp door samenwerking met de PVV een 'onbegaanbare weg' te vinden. In een brief, die hij eerder deze week stuurde aan CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen en partijvoorzitter Henk Bleker, stelde hij dat zijn conclusie 'definitief' vaststond. Koortsachtig beraad volgde en lange tijd leek het erop dat het CDA zijn steun aan de onderhandelingen moest intrekken. Uiteindelijk wist CDA-minister Piet Hein Donner middels bemiddeling een compromis te bereiken. Klink stemt ermee in dat de onderhandelingen (zonder hem) worden voortgezet en dat hij pas een definitief oordeel velt als er een regeerakkoord ligt. De Kamerleden Ad Koppejan en Kathleen Ferrier, die zich eveneens tegen de onderhandelingen verzetten, sloten zich daar bij aan.

Verhagen zei na afloop van het nachtelijke fractieberaad dat er bij alle CDA'ers de overtuiging bestaat dat er een goed akkoord bereikt kan worden. ,,Dat is de conclusie na enkele moeilijke dagen, dat zal ik niet verhelen." Klink zei te zullen 'bezien' of zijn bezwaren worden weggenomen.

In de gewraakte brief stelt Klink dat gebeurtenissen tijdens de onderhandelingen met de PVV hem tot de conclusie hebben gebracht dat samenwerking 'de spankracht van het CDA te boven gaat' en 'te boven moet gaan'. Volgens Klink zou Geert Wilders keer op keer laten blijken dat hij eventuele maatregelen om een heel andere reden zou steunen dan VVD en CDA dat zouden doen.

Klink heeft ook felle kritiek op een voorstel dat aan de formatietafel zou zijn gedaan over de wijze waarop het regeerakkoord moest worden gepresenteerd. De CDA-leden zouden niet meteen alle ins en outs van de overeenkomst te horen krijgen. De volledige presentatie zou pas plaatsvinden ná het congres waarin de leden ja of nee zouden mogen zeggen tegen het akkoord. ,,Dit is toch volstrekt onhoudbaar en ondeugdelijk omdat het congres geen volledig en goed beeld zou krijgen van de politieke samenwerking met de PVV.''

Die constructie was bedacht omdat Wilders van plan was bij de presentatie met een volstrekt en totaal ander verhaal komen. ,,Hij raadde de collega's aan om op dat moment maar een andere kant op te kijken en voorspelde dat de hoofden van de coalitiepartners rood zouden kleuren", schrijft Klink. Wilders zegt dat er van de lezing van Klink 'niks klopt'. Verhagen sluit zich daar bij aan. Hij neemt het Klink bovendien kwalijk dat hij uit de school heeft geklapt over wat aan de formatietafel is besproken, terwijl VVD, PVV en CDA een mediastilte zijn overeengekomen. (GPD)