AMSTERDAM - Laat Aarnout Helb één ding duidelijk zeggen: The Greenbox Museum is géén galerie. De kunstwerken zijn niet te koop. Het is een museum. Het eerste met moderne kunst uit Saoedi-Arabië. Een klein Amsterdamse museum, net als het Torture Museum, het Hash Museum en het Tulip Museum, maar dan zonder martelwerktuigen, drugs of bloembollen. Voor zover hij kan nagaan heeft hij een wereldprimeur. Zelfs in Saoedi-Arabië bestaat geen museum voor moderne kunst. In de Korte Leidsedwarsstraat sinds kort dus wel.

Het museumpje zit verstopt op de vijfde verdieping van het creatief verzamelgebouw Studio Korte Leidse. Zeventig vierkante meter, meer is het niet. Wie provocerende uitingen en keiharde statements verwacht, komt bedrogen uit. Helb is niet geïnteresseerd in Saoedi-Arabische kunstenaars die vanuit het relatief veilige Amerika of Europa tegen hun vaderland of islamitische huisjes schoppen. ''Een beeld van Khomeini naast een naakte vrouw - dat is te makkelijk.''
Helb toont dus alleen kunst van kunstenaars die daar wonen en werken. ''Want dat zijn de mensen die het brein van Saoedi-Arabië veranderen.'' Vaak zijn het vooraanstaande figuren die de kunst maken. Een luitenant-kolonel (Abdulnasser Gharem), de kleindochter van de koning (Reem Al-Faisal), een telg uit een familie van shariarechters (Maha Malluh) en een vooraanstaand arts (Ahmed Mater). ''De absolute voorhoede van Saoedi-Arabië.''

Niet provocerend
Zoals gezegd: hun kunst is niet provocerend, maar als je het Helb vraagt 'intelligent', en de boodschap is vaak verpakt in een grap. ''Maar de jonge generatie begrijpt het drommels goed.'' De thema's zijn wel degelijk politiek: over het verbod op anticonceptie, over de bureaucratie en over de wens dat de islam de wetenschap waardeert. ''Ze zijn niet overal tegen, ze zijn ook ergens vóór.''

Helb, van oorsprong jurist, verzamelde op het juiste moment Chinese kunst en wist die voor een mooie prijs te verkopen, waardoor hij het makkelijker kreeg om te doen wat hem boeit: nog meer interessante kunst verzamelen. ''Met die Chinese werken heb ik niks gedaan, behalve dat ik ze goed heb doorverkocht.'' Daar was de lol wel vanaf.

Voordat Helb aan de Saoedi-Arabische kunst begon, heeft hij eerst de weergave van de Koran bestudeerd. Die van de El Tawheedmoskee, want die van Scheltema vertrouwde hij niet. Onterecht overigens, want er bleek hetzelfde in te staan, zegt Helb. Hij zocht specifiek op verwijzigingen naar kunst en vond een fragment over een gele koe. ''In dat verhaal werd vermeld dat de 'gele koe' een 'plezier is om te zien'. Niet dat het een directe verwijzing was naar kunst, maar het wekte toch zijn interesse. Helb ging googelen op het verhaal van de gele koe en kwam via die weg bij kunstenaar Ahmed Mater. Ook hij had het verhaal van de gele koe ontdekt en er zelfs kunst over gemaakt. ''Dit zelfde Koranverhaal was hem opgevallen. Ik dacht: die vent heeft het begrepen.''

Helb is niet de enige die dat vindt. ''Mater wordt ook verzameld door de emir van Mekka en het British Museum.'' Nu hangt Mater dus met een aantal werken om de hoek van het Leidseplein. Geïnteresseerden kunnen op donderdag en vrijdag van 14.00 uur tot 17.00 en van 18.00 uur tot 21.00 uur terecht.

De doelgroep? ''Het liefst mensen die overwegen op Geert Wilders te gaan stemmen. Doe je huiswerk, en kom eerst hier kijken! Als ik met museum enige intelligentie en elegantie in de hele islamdiscussie kan brengen, dan ben ik al tevreden.'' (MALIKA SEVIL)

greenboxmuseum.com