Met één muisklik van kunstcollectie naar straat

De Tate Britain heeft een koppeling gemaakt tussen Street View van Google en de collectie. In Nederland zijn de archiefinstellingen veel enthousiaster dan de musea.

De vlammen rezen hoog op in de nachtelijke hemel boven Londen, op die gedenkwaardige dag in 1834. Een kachelbrandje in het Britse parlementsgebouw breidde zich snel uit tot een hels inferno. De Engelse schilder William Turner maakte schetsen van de vuurzee, die hij later verwerkte tot aquarellen en schilderijen.

Een van die versies hangt in de Tate Britain en kan nu op een bijzonder manier worden bekeken. De Turner maakt deel uit van een selectie kunstwerken die de Tate heeft gekoppeld aan Google Street View.

Door op afbeeldingen of locaties te klikken, worden landschappen en stadsgezichten uit de achttiende en negentiende eeuw getoond naast de huidige situatie, zoals vastgelegd door de camerawagen van Google. Eén muisklik overbrugt het verschil tussen twee eeuwen. Op de plek van Turners voorstelling staan nu de 'nieuwe' Houses of Parliament, omgeven door rijbanen en trottoirs.

Vaak is het verschil tussen oud en nieuw dramatisch. Sfeervolle riviergezichten en lommerrijke heuvels worden nu gedomineerd door asfalt en bouwblokken. De alomtegenwoordigheid van wegen en auto's is voer voor cultuurpessimisten die beweren dat de planeet in rap tempo geasfalteerd wordt, maar ook inherent aan de opzet: het standpunt van Google Street View is nu eenmaal de auto.

Het experiment van het Britse museum smaakt naar meer en maakt ook nieuwsgierig naar Nederlandse initiatieven op dit gebied. ''Ze zijn ons voor,'' zegt Marc Holtman, projectleider beeldbank en archiefbank van het Stadsarchief tandenknarsend. Holtman is zeer geïnteresseerd om ook topografische kunstwerken en foto's van Amsterdam op deze manier te presenteren. ''Het lijkt een beetje op wat we een paar jaar geleden hebben gedaan met foto's van Jacob Olie. We hebben toen billboards met foto's in de stad neergezet op plekken die Olie honderd jaar eerder fotografeerde.''

Weinig plannen in Amsterdam
In het Amsterdams Historisch Museum hoeven we binnen anderhalf tot twee jaar op dit terrein niets te verwachten, verzekert het hoofd collecties Gusta Reichwein. In het verleden heeft het Van Gogh Museum wel met Google Maps geëxperimenteerd, voor tentoonstellingen over Beckmann en Barcelona. ''Maar nu gaat onze aandacht meer uit naar facebook en twitter. Ons vrijdagavondprogramma wordt bijvoorbeeld uitgebreid getwitterd,'' aldus Edith Schreurs.

Ook het Rijksmuseum heeft geen plannen met Google Street View. Persvoorlichter Boris de Munnick verwijst naar de website van het Rijksmuseum. ''Al onze meesterwerken zijn daar op hoge resolutie te zien.''

''Dat is niet genoeg,'' zegt Louisa Balk van het Nationaal Archief. Het archief plaatste deze week een reeks landkaarten op Flickr The Commons, een site waarop bezoekers commentaar kunnen leveren op afbeeldingen uit fotoarchieven. Enkele maanden geleden plaatste het Nationaal Archief in samenwerking met het Spaarnestad fotoarchief al historische foto's op deze site. ''Onze collectie wordt zo voor veel mensen beschikbaar.''

Het Nationaal Archief experimenteert nu met een koppeling tussen historische landkaarten en Google Earth. ''We hopen dat mensen dingen op kaarten herkennen die we nog niet wisten.

Het Archief Eemland loopt voorop met het presenteren van oude afbeeldingen en archiefstukken in Google Maps. Op amersfoortopdekaart.nl worden archiefstukken verbonden aan plekken in Amersfoort, waarbij bezoekers zelf commentaar kunnen toevoegen. Kosten: ongeveer 20.000 euro. (KEES KEIJER)

www.tate.org.uk/britain