Un Secret ****

Regie: Claude Miller
Met: Patrick Bruel, Cécile de France

De Franse filmveteraan Claude Miller bewijst met Un secret dat over de gevolgen van de jodenvervolging nog steeds nieuwe verhalen verteld kunnen worden. In dit indringende psychologische drama ontdekt een zoon van joodse ouders een gruwelijk familiegeheim.

Het is 1985. Als psychiater François Grimbert (Mathieu Almaric), een veertiger, een telefoontje krijgt dat zijn oude vader in verwarde staat van huis is weggelopen, wekt dat bij hem het bizarre familieverleden tot leven.

In zijn hoofd keert hij terug naar 1955. Anders dan zijn sportieve atletische ouders Maxime (Patrick Bruel) en Tania (Cécile de France) , die voor de oorlog zwemkampioene was, heeft de zevenjarige François een zwakke gezondheid. Maxime kan zijn teleurstelling over zijn zoontje, dat liever in een boek wegduikt dan met hem stoeit, maar moeilijk verbergen. Is dat fragiele, bange jongetje zijn kind?

In zijn fantasie creëert François een broertje dat alles doet wat hij niet durft. Sierlijk springt het fantoomjongetje van de hoge duikplank, terwijl François het al benauwd krijgt als hij naar de duikplank kijkt. Ook idealiseert hij het huwelijk van zijn ouders. In zijn hoofd wordt hun verhouding een idylle.

Dat zijn fantasie wringt met de werkelijkheid, ontdekt François later als een buurvrouw (Julie Depardieu) het gezinsverleden uit de doeken doet. Dat zij een familiegeheim onthult -eigenlijk twee geheimen- verbaast niet bij een film die Un secret heet, maar de verfilming van de autobiografische roman van Philippe Grimbert gaat om meer dan dat. De film laat vooral zien hoe alledaagse relationele perikelen in een abnormale tijd monsterlijke gevolgen kunnen hebben. Dat klinkt cryptisch, maar dat is om de bizarre plot niet te verraden.

De film onthult met flashbacks en flashforwards stukje bij beetje het verleden, waarbij de film niet in de anachronistische valkuil valt om met naoorlogse ogen te oordelen. In het begin van de oorlog voeren Maxime en zijn schoonfamilie hevige discussies over de situatie in Frankrijk. Hoe serieus moeten ze de anti-joodse maatregelen nemen? Wat te denken van de schrijver Robert Brasillach, die oproept af te reken met de Joden (''Maak schoon schip met hen en vergeet vooral de kinderen niet'')? Tijdelijke waanzin? De volledig geassimileerde Maxime, die niets heeft met het Jodendom, weigert de gele ster te dragen, die zijn schoonfamilie juist ziet als een uiting van Joodse identiteit.

Un secret toont alledaagse mensen die in buitengewone omstandigheden toevallige beslissingen nemen die later leven of dood betekenen. Met de film levert scenarist en regisseur Claude Miller, die in de jaren zestig het vak leerde bij onder anderen François Truffaut, een subtiel psychologisch familiedrama af. Met krachtige korte scènes ontrafelt hij de complexe gezinsgeschiedenis, waarbij het heden in zwart-wit en het verleden in kleur is. Deze ongebruikelijke keuze illustreert dat in dit gezin over het heden altijd de donkere schaduw van het verleden hing. Dit intelligente en subtiele drama is in Frankrijk niet onopgemerkt gebleven: Un secret kreeg acht Césarnominaties en trok bijna twee miljoen bezoekers. (JOS VAN DER BURG)

www.unsecret-lefilm.com