Beyond ****

Regie: Pernilla August
Met: Noomi Rapace, Tehilla Blad

Wie het over Zweeds familiedrama heeft, kan niet om Ingmar Bergman heen. Geen regisseur fileerde zo genadeloos het huwelijk en relaties van ouders met kinderen en vice versa. Het hoogtepunt is het meesterwerk Fanny and Alexander (1982), waarin de toen 24-jarige Pernilla August de rol van kindermeisje speelde.

De rol leidde tot een glanzende acteercarrière, maar bijna dertig jaar later maakt de actrice haar regiedebuut met Beyond.

De verfilming van een Zweedse bestseller voert de getrouwde Lena (Noomi Rapace) op, moeder van twee kinderen, die na haar kindertijd de banden met haar moeder (Outi Maenpaa) volledig heeft doorgesneden.

Als haar moeder terminaal ziek is, gaat ze in het ziekenhuis nog één keer de confrontatie met haar aan. Flashbacks van haar jeugd in de jaren zeventig laten zien waarom ze haar moeder uit haar leven bande. De kijker ziet een aangrijpend geval van verwaarlozing, alcoholisme en huiselijk geweld. Nooit voelen Lena (Tehilla Blad), en haar jongere broertje (Junior Blad), zich veilig bij hun ouders, Finse immigranten in Zweden, want altijd kan er tussen hen een heftige dronkenmansoorlog ontbranden. Of er dreigen klappen van haar gewelddadige vader (Ville Virtanen). Dat haar moeder nooit de kant van Lena en haar broertje kiest, maakt hen dubbel kwetsbaar.

Beyond heeft een klassieke opbouw en stijl, die verraden dat Pernilla August gevormd is in de school van Bergman en ex-man Bille August. Het drama drijft op de acteerprestaties. Noomi Rapace, die August net voor haar doorbraak met de Millennium-trilogie wist te strikken, laat als Lena prachtig zien dat een traumatisch verleden vroeg of laat naar boven komt.

Evenveel indruk maakt Tehilla Blad als de jonge Lena, die haar broertje tegen de ellende thuis probeert te beschermen. Beyond is zware kost, want het stapelt ellende op ellende en verzacht de pil niet met relativerende humor. De film doet een stevig beroep op het incasseringsvermogen van de kijker, maar de beloning is een aangrijpend drama. (Jos van der Burg)