Recensies Bewaar

Rise of the planet of the apes ****

Rise of the planet of the apes ****
© UNKNOWN

Regie: Rupert Wyatt
Met: James Franco, Andy Serkis,
John Lithgow, Freida Pinto, Brian Cox


Met een schokkende omkering van de machtsverhoudingen tussen mens en aap hield de sciencefictionklassieker Planet of the apes (1968) de mensheid een spiegel voor. In de beste genretraditie koppelde de kaskraker een hoge amusementswaarde aan prikkelende ideeën en morele vraagstukken.

De verfilming van de gelijknamige roman van de Fransman Pierre Boulle eindigde in mineur, met een van de meest memorabele plotwendingen uit de filmgeschiedenis.

Er verschenen vier vervolgfilms, een tv-serie en een animatieserie, in 2001 gevolgd door de leeghoofdige herverfilming van Tim Burton. Toen Planet of the apes op dvd uitkwam maakte 20th Century Fox een plotbedervend hoesje, dat het slotbeeld van de film prijsgaf. Bij de nieuwe variant Rise of the planet of the apes komt de aap nog sneller uit de mouw: de ontknoping ligt al in de titel besloten.

Het is knap dat een film met een bekende afloop toch verrassend sterk en meeslepend uitpakt. Dat is deels te danken aan de nieuwe trucagetechniek, die de vertolking van apenleider Caesar door acteur Andy Serkis zo verbluffend maakt dat het optreden van diens menselijke tegenspelers James Franco en John Lithgow bijzaak wordt. Serkis is een kei in de motion capture-techniek: hij speelde Gollum in The lord of the rings en raakte een gevoelige snaar als King Kong.

De door een experimentele Alzheimerbehandeling gemodificeerde chimpansee stelt de voorgangers in de schaduw. Caesar ontwikkelt zich in het hedendaagse San Francisco overtuigend van een innemend weesaapje tot een intelligente voorvechter van apenrechten. Dat is net zo mal als een geknechte Charlton Heston, die in 1968 met sprekende chimpansees en oerang oetangs over mensenrechten en religieuze dogma's discussieerde.

De nieuwe apen beschikken niet over een omvangrijke vocabulaire, waardoor de film zich in thematische rijkdom niet met de klassieker kan meten.

Dat euvel wordt echter ruimschoots gecompenseerd door de wonderbaarlijke manier waarop Serkis, de technici en regisseur Rupert Wyatt zonder woorden de gevoelens en redeneringen van de aap inzichtelijk maken.

Rise of the planet of the apes is een bedreigde soort in het gangbare aanbod van zomerknallers uit Hollywood: de regisseur huldigt het oude motto dat filmmakers niets moeten uitleggen dat getoond kan worden. Dit is een herinterpretatie van een klassieker, die na de daverende climax zowaar naar het onvermijdelijke vervolg doet verlangen. (Bart van der Put)