Nothing personal ****

Regie: Urszula Antoniak
Met: Lotte Verbeek, Stephen Rea

We weten niet veel van de twee hoofdpersonen van Nothing personal, het debuut van de Poolse Urszula Antoniak, die nu in Nederland woont. Een jonge Nederlandse vrouw (Lotte Verbeek) vertrekt naar Ierland, naar de rand van het Europa, om daar alleen te zijn. In twee korte scènes zien we hoe ze haar spullen op straat heeft gezet en hoe ze een trouwring afdoet; meer komen we hier niet over te weten.

In Ierland trekt ze rond met een rugzak en een tentje, weigert elke uitgestoken hand en aarzelt niet om uit een vuilnisbak te eten. Je krijgt het gevoel dat ze dit misschien niet uit noodzaak doet, maar omdat ze zichzelf nog verder naar de rand wil drijven en haar eenzaamheid nog scherper wil maken.

Aan haar zwerftocht komt een einde als ze ergens aan de kust een verscholen huisje vindt, waar een man (de Ierse veteraan Stephen Rea) zich ook al van de buitenwereld heeft losgemaakt. Ook hij heeft zijn motieven en ook daar krijgen we slechts flarden van te zien.

De relatie tussen deze twee eenzame zielen is gebaseerd op de afspraak dat er geen persoonlijke vragen (vandaar de titel) zullen worden gesteld. Aanvankelijk krijgt de vrouw een maaltijd in ruil voor werk in de weerbarstige tuin, maar heel langzaam krijgt de relatie meer betekenis. Maar Nothing personal, fraai en subtiel, zonder ook maar iets uit te spellen en met een minimum aan dialoog, gaat minder over het vinden van een soulmate, dan over het fundamentele gegeven dat iedereen alleen is; ook, en misschien vooral, in de liefde.

Nothing personal vergaarde inmiddels al een hele prijzenkast vol - beste debuutfilm in Locarno en beste film in Utrecht -  waardoor het lastig is de film onbevangen tegemoet te treden: het is een kleine, zorgvuldige film, geen awardwinning spektakelstuk.

Antoniak is een subtiele verteller: we hebben het hier niet over een soort Zout op mijn huid-stadse meid, die valt voor Ierse ruwe bolster. In de mooie, cliché-vrije beelden van cameraman Daniël Bouquet speelt het grijs-groene landschap langs de Ierse kust een eigen hoofdrol, afgewisseld met close ups van het gezicht van Lotte Verbeek, die met haar rode haar en lichte ogen aan de jonge Tilda Swinton doet denken.

Naast Nothing personal was Kan door huid heen van Esther Rots de andere verrassende winnaar in Utrecht. Ook al een film over een jonge vrouw uit de grote stad die zich op het platteland terugtrekt om de demonen te bezweren. Wat hebben die jonge filmmaaksters toch?
Nothing personal is onderverdeeld in een aantal hoofdstukken. Het laatste hoofdstuk heet 'Alleen', maar eindigt toch met een troostrijk beeld waarin luiken opengaan en de zon naar binnen valt. (MARK MOORMAN)

Nothing personal