Idfa, het festival van de gevoelige snaar

Op het Idfa draaien veel films over groot wereldleed, maar kleine, warme verhalen over bijzondere mensen worden door het publiek het meest gewaardeerd. Dat is opmerkelijk, omdat het Idfa toch vooral het festival van mondiale problemen is. Globalisering is er een van de meest gehoorde woorden, maar het publiek lijkt er dit jaar geen trek in te hebben, zo blijkt uit de lijst van best gewaardeerde films.

De top tien wordt aangevoerd door The rainbow warriors of Waiheke Island, die oude hippieachtige Greenpeace-activisten van het eerste uur portretteert. Filmmaakster Suzanne Raes vertelt geen wereldschokkend verhaal, maar haar hommage aan anarchistisch idealisme raakt een gevoelige snaar. Dat geldt ook voor Monica and David, die op de tweede plaats van de publieksenquête staat.

De film van de Amerikaanse Ali Codina portretteert het jonge stel Monica en David, die beiden aan het syndroom van Down lijden. De twee trouwen en trekken in bij Monica's moeder en stiefvader, die hun handen vol hebben aan hun verzorging. Houden ze het vol? Monica and David heeft een hoog knuffelgehalte - maken lijders aan het syndroom van Down nooit ruzie? - maar gaat in de kern over de positie van geestelijk gehandicapten in de samenleving.

Talentenjachten en competities garanderen altijd menselijk drama op de vierkante meter. Op het festival zijn twee meesterlijke voorbeelden van door de wol geverfde filmmakers te zien. In Kings of pastry volgt het legendarische filmechtpaar Pennebaker/Hegedus, beiden tachtigers, een taartenbakkerswedstrijd in Parijs. Niet zomaar een wedstrijd, maar de meest roemvolle ter wereld, waarbij president Nicolas Sarkozy de winnaars komt feliciteren.

De zestien kandidaten moeten in de drie dagen durende wedstrijd ongelofelijk ingewikkelde opdrachten uitvoeren. Het bakken van appeltaart is hier ver weg. Het gaat om het maken van ragfijne minuscule suikerbloemetjes en sculpturen, die meer aan moderne kunst dan aan taart doen denken. Er horen ingewikkelde keukentechnieken bij. Het woord glasblazerstechniek valt.

Kings of pastry is een lichtvoetige hommage aan superieur vakmanschap, maar laat ook zien dat de Fransen hun taartenbakkerij bloedserieus nemen. De deelnemers, onder wie één Amerikaan, staan stijf van de stress en lijken liever zelfmoord te willen plegen dan te falen.

Stress is ook in het sleutelwoord in The audition, dat elf finalisten volgt in een operazangwedstrijd bij de Metropolitan Opera in New York. Maximaal zes deelnemers zullen een contract krijgen bij 'The Met'. Alle zangers zijn supergetalenteerd, zodat het aankomt op kleine verschillen in stem en performance. Filmmaakster Susan Froemke slaagt erin om van alle deelnemers persoonlijkheden te maken.

Fraai toont ze de verschillen in de omgang met het wedstrijdelement. Een zanger is zo gericht op succes dat bij afwijzing voor een catastrofe moet worden gevreesd. De film toont de repetities, de optredens, het juryberaad en de uitslag.

Als de kijker met de deelnemers opgelucht adem haalt, krijgt de film een onverwacht tragisch einde. (JOS VAN DER BURG)