Troubled water****

(De Usynlige)

Regie: Erik Poppe
Met: Pal Sverre Valheim Hagen, Trine Dyrholm, Ellen Dorrit Petersen

De Noorse filmmaker Erik Poppe snijdt in Troubled water (oorspronkelijke titel De usynlige, ofwel De onzichtbaren) een verschrikkelijk onderwerp aan: de dood van een kind. En in dit geval: de gewelddadige dood van een kind.

En Jan Thomas (Pal Sverre Valheim Hagen) is de dader, die aan het begin van de film na acht jaar, vrij komt, vanwege 'goed gedrag'. Hij heeft zich bekwaamd in het spelen van orgel en besluit te solliciteren naar de baan van kerkorganist. En zo brengt Poppe twee elementen samen waar hij een soms intrigerend en soms wat al te intellectueel spel mee opvoert. Is iemand in staat om Jan Thomas te vergeven; is de kerk, rustend op de peiler van vergiffenis, in staat te vergeven?

En terwijl we Jan Thomas volgen in zijn pogingen een nieuw bestaan op te bouwen, krijgen we in zorgvuldig opgebouwde flashbacks steeds meer te zien over die fatale dag. En met elk stapje in die reconstructie krijgt het verhaal een andere wending en verandert ons oordeel over Jan Thomas. Zou vergiffenis niet los moeten staan van de ernst van de misdaad? Vergeet het maar, demonstreert Poppe overtuigend.

Pal Sverre Valheim Hagen is uitstekend als de organist met het duistere verleden. Zijn tegenspeelster is de al even sterke Trine Dyrholm, als de moeder van het vermoorde jongetje, die na de confrontatie met de dader langzaam uit het spoor loopt.

Als Jan Thomas een verhouding krijgt met de vrouwelijke pastor, die ook nog eens een zoontje heeft dat sprekend lijkt op het slachtoffertje werkt Poppe langzaam naar de verstikkende climax toe.

Misschien schiet hij af en toe iets te veel door in de complexe gelaagdheid die hij aanbrengt rond het thema vergiffenis. Maar het grote thema komt hard aan: we moeten misschien vergeven, maar we leven in een wereld waarin dat soms te veel gevraagd is.

De engelse titel verwijst naar de snelstromende beek, waar het jongetje voor het laatst is gezien, maar ook naar de hartverscheurende versie van Bridge over troubled water die Jan op het kerkorgel speelt. Een werelds nummer in een gewijd gebouw: Paul Simon en God kunnen misschien helpen, maar iedereen is toch op zichzelf aangewezen. (MARK MOORMAN)