Millennium: Mannen die vrouwen haten ****

Regie: Niels Arden Oplev
Met: Michael Nyqvist, Noomi Rapace, Gunnel Lindblom

Zomertafereel 2009: mensen die in alle staten van ontspanning bezig zijn in een van de drie delen van de Millennium-trilogie van Stieg Larsson; Zweedse thrillers van baksteenformaat waar een zeldzaam verslavende werking vanuit gaat. De inmiddels overleden Larsson was een onderzoeksjournalist, die gedegen research combineerde met een sterk gevoel voor sensationele plotlijnen. Bovendien introduceerde hij in zijn thrillers de boeiende figuur van Lisbeth Salander, een beschadigde vrouw en geniale computerhacker, die een onwaarschijnlijk partnerschap aangaat met onderzoeksjournalist Mikael Blomkvist, gedreven én charmant journalist, die we kunnen beschouwen als het gedroomde alter ego van Larsson.

Het eerste deel is inmiddels verfilmd door de Deense regisseur Niels Arden Oplev en voor liefhebbers van de boeken (onder wie uw recensent) zal het een opluchting zijn dat Mannen die vrouwen haten een uitstekende thriller is. Al na een paar minuten accepteer je Michael Nyqvist en Noomi Rapace als de vanzelfsprekende Blomkvist en Salander. Sfeerverhogend is het fraai gefotografeerde Zweedse winterlandschap. Het belangrijkst is dat de scenaristen handig hebben ingegrepen in de structuur van de enorme thriller, waarmee Larsson ook de ambitie had om onder het vloerkleed van de Zweedse verzorgingsstaat te kijken. De gewoonte die Larsson had om zijn alter ego met werkelijk elk vrouwelijk personage een ruimteverslindende relatie te laten aanknopen, is in de film teruggebracht tot de interessante koppeling van de twee hoofdpersonen.

De film komt snel ter zake als journalist Blomkvist door een excentrieke Zweedse industrieel wordt gevraagd onderzoek te doen naar de verdwijning van zijn zestienjarige nicht Harriët Vanger, die veertig jaar geleden het laatst werd gezien op een familiefeest van de Vangers. De verdachten: alle leden van de familie Vanger, een industrieel geslacht waarin Larsson de Zweedse flirt met het fascisme portretteerde.

Blomkvist, journalist bij het magazine Millennium, krijgt assistentie van Salander die haar eigen reden heeft om op zoek te zijn naar een verdwenen vrouw. Het boek heet niet voor niets Mannen die vrouwen haten en we komen in deze film akelige exemplaren tegen.

Larsson is geen Ludlum of Dan Brown met nekbrekende achtervolgingen of een caleidoscoop aan toeristische locaties; de actie bestaat voor een groot deel uit speurtochten in archieven en computerbestanden. Maar Oplev heeft de queeste van Blomkvist en Salander bijzonder opwindend in beeld gebracht met fraaie grafische vondsten, cinematografische varianten van de vele cliffhangers die Larsson door zijn boek strooide.

Hoewel Millennium: mannen die vrouwen haten (zowel het boek, als de film) als zelfstandig geheel binnen de trilogie kan worden beschouwd, eindigt de film met de mededeling 'wordt vervolgd'. En dat is in dit geval goed nieuws. (MARK MOORMAN)