Verdwaald in het geheugenpaleis ***

Regie: Klara van Es

De drie vrouwen die worden gevolgd in de soms hartverscheurende documentaire Verdwaald in het geheugenpaleis bevinden zich in een schemerige tussenfase, een voorportaal waarachter bijna volledig geheugenverlies wacht.

Klara van Es, die een jaar lang één dag per week in een tehuis werkte om het vertrouwen van de bewoners te winnen, maakte een mooi portret van een afdeling waar mensen alzheimer hebben. Ze zijn in afwachting van het moment dat de ziekte de regie helemaal overneemt en ze naar een gesloten afdeling moeten.

Ze filmt ze respectvol, maar het is duidelijk welke schade er al is aangericht. Ze gebruikt de metafoor van het 'verdwaald zijn' in haar titel. ''Normaal gesproken ben ik een normaal mens,'' zegt een van de vrouwen, die nog lucide momenten kent. ''Ik ben niet ziek, niet ongelukkig, maar ik vergeet alles. En dat is verdomd lastig.'' Maar dat ze niet ongelukkig is, wordt gelogenstraft door haar verdriet als ze merkt hoe een dierbaar iemand haar ontglipt.

Van Es laat de vrouwen praten over de foto's aan hun muren en dan blijkt dat ze slechts bij benadering weten wie hun geliefden zijn, in welk tijdperk ze hebben geleefd en hoe hun relatie was. Andere metafoor: het leven ligt als een berg scherven voor hen, maar ze hebben geen idee meer hoe ze alles in elkaar moeten plakken.

Er is ook de vrolijkheid van het moment en de nostalgie van oude liedjes die zomaar langskomen, maar er is de voortdurende dreiging van de overgang naar de volgende afdeling. ''Dan ga ik een pilletje pakken,'' zegt een van de vrouwen. (MARK MOORMAN)