In de bijlmer: Zorgzaam vechten kun je leren

22 schietpartijen in een jaar, drie dodelijke slachtoffers. Hoe is het om in de Bijlmer te wonen? Deel 11 van een serie.

Hajime! Op het commando van Henny Pleizier gaan de piepjonge judoka's elkaar met groot enthousiasme te lijf. Al snel ploffen de eerste lichamen op de mat en melden de eerste pechvogels zich in tranen bij de leiding om te klagen over het hardhandige optreden van hun tegenstander. Pleizier, grote vriendelijke reus, maar wel met zwarte band, droogt tranen, stopt jaspanden weer netjes onder de witte band en roept ruwe klanten tot de orde. ''Aardig zijn voor elkaar,'' bast hij op een toon die ook in de Afghaanse Baluchivallei indruk zou maken.  

Dus zeker in het versleten gymzaaltje van de basisscholen Het Kruispunt en Bijlmer III, waar zich na schooltijd achttien leerlingen hebben gemeld voor de cursus urban judo. Tien weken mogen de kinderen, in de leeftijd van zes tot tien jaar, snuffelen aan de judosport. Met steun van de Europese Unie, die geld beschikbaar stelde om, zoals Pleizier het uitdrukt, 'allochtonen aan het sporten te krijgen'. Gezien het plezier waarmee de kinderen over de mat vliegen, is Europees geld wel eens slechter besteed.

Zeven groepen heeft Pleizier onder zijn hoede in de Bijlmer, samen goed voor 140 kinderen. Het valt hem vanaf zijn plek op de judomat op hoe slecht de kinderen hier luisteren en hoe snel ze zijn afgeleid. Echt een verschil met andere wijken. ''Ze gaan volstrekt hun eigen gang. Ik moet ze voortdurend bij de les houden.''

Het zal wel liggen aan de opvoeding, vermoedt de sportschoolhouder. ''Ik hoor dat veel kinderen na school thuis door broertjes of zusjes worden opgevangen. De ouders zijn aan het werk of met andere dingen bezig. Er zijn in deze buurt nogal wat eenoudergezinnen.''

Wat de kinderen ook zijn: ontzettend goede knokkers. ''Ze zitten vol energie,'' stelt Pleizier tevreden vast. ''De lontjes zijn soms wat kort: als je niet ingrijpt, breken ze elkaar in de kleedkamer al af. Judo is een geschikte tak van sport omdat ze leren zorgzaam met elkaar te vechten. Een judoka neemt zijn opponent in de heupworp, maar hij houdt hem ook aan zijn jas vast zodat hij goed kan vallen. Judo leert kinderen met elkaar om te gaan. Dat ze niet meteen een stoot terug hoeven te geven als iemand hen iets aandoet.''

Dat kan op straat van pas komen. Pleizier heeft het zelf meegemaakt, pal voor de deur van zijn sportschool aan het Wisseloordplein. Twee groepen krijgen op een vrijdagmiddag ruzie om een video­camera, er wordt geschoten en gestoken. Het resultaat: een dode en twee gewonden.

''Een ruzie om helemaal niets,'' zegt Pleizier over het incident uit de zomer van 2007, feitelijk het startschot voor de lange reeks trieste wapenfeiten van de afgelopen tijd. ''Er zijn asociaal veel schietpartijen. Maar het is hier ook geen wildwest, zoals de media wel suggereren.''

Het komt er op neer, vindt Pleizier, dat de goedwillenden in de Bijlmer twee keer worden getroffen. De eerste keer door het geweld, de tweede keer door de beeldvorming. ''Het is best moeilijk om hier iets goeds van de grond te krijgen. Het helpt niet mee als de buitenwereld benadrukt dat het één grote bende is in de Bijlmer.'' (PATRICK MEERSHOEK)