Amsterdam Bewaar

Hypnoseproject 'K-Tanglement' maakt van Rembrandtplein een kunstwerk (****)

Op zondagavond om 20.00 uur verzamelde een kleine groep mensen zich op het Rembrandtplein om gezamenlijk deel te nemen aan 'K-Tanglement', een kunstproject van Marcos Luytens
Op zondagavond om 20.00 uur verzamelde een kleine groep mensen zich op het Rembrandtplein om gezamenlijk deel te nemen aan 'K-Tanglement', een kunstproject van Marcos Luytens © Dingena Mol

Kunstenaar Marcos Lutyens bracht gisteravond groepen mensen uit Milaan, Toronto, New York en Amsterdam bij elkaar tijdens de hypnoseproject 'K-Tanglement'. Het Rembrandtplein werd volgens recensent Lorianne van Gelder (mentaal) omgetoverd tot een kleurrijk kunstwerk.

K-Tanglement

Ons oordeel: ★★★★☆
Wie Marcos Lutyens, via Kunstverein
Waar: Rembrandtplein
Wanneer: 14/9

Als ik spiek, zie ik dat vijfentwintig handen min of meer tegelijkertijd stiekem op de grond worden gedrukt

Lorianne van Gelder

Voor omstanders is het een vreemd tafereel: 25 mensen zitten om acht uur 's avonds op paarse kleedjes op het gras rond het Rembrandtbeeld op het gelijknamige plein. Het wordt al donker. Op een laptop verschijnt het hoofd van kunstenaar Marcos Lutyens; hij spreekt de groep toe. Terwijl hij praat, schiet het beeld naar vergelijkbare groepen mensen in Milaan, Toronto en New York, ook op pleinen met lichtjes.

We zijn bij 'K-Tanglement', een experimenteel hypnose-evenement dat op hetzelfde moment in vier steden plaatsvindt. Alle deelnemers hebben een geluidsopname op hun telefoon gedownload, waarop ook de stem van Lutyens is te horen. De Brits-Amerikaanse kunstenaar wil met deze performance bereiken dat mensen op vier verschillende plekken met elkaar verknoopt raken, allen tegelijkertijd luisterend naar zijn stem.

Kleurrijk
We zitten ook niet zomaar op het Rembrandtplein. In alle vier de steden zitten de deelnemers onder een groot hd-beeldscherm van Samsung, waarop een ander kunstwerk van Lutyens te zien is, 'Color therapy', een kleurrijke explosie van felgroene verf. Samsung kocht het werk, dat in elke stad anders is doordat het reageert op het weer, en gebruikt het in zijn reclame. Als een plagerig ondermijnende tegenreactie organiseert Lutyens, getraind als hypnotiseur, nu een hypnoseactie die de macht van merken en multinationals aan de orde stelt.

Het is een vreemde gewaarwording om midden in de stad, op een uitgaansplein, met je ogen dicht te luisteren naar de rustgevend zachte stem van de kunstenaar. 'Ontspan, van je hoofd naar je slapen, tot je armen en je vingers.' Ondanks het geklingel van de tram, het lawaai van de schoonmaakwagens, voorbijgangers en scooters, kom je zowaar in een soort meditatieve staat. Maar meditatie is het niet, want je vergeet niet waar je bent en je hoofd wordt niet leeg.

Spieken
Lutyens leidt je naar een ander universum. Opeens sta je bovenaan de trap in je ouderlijk huis. 'Ik tel de tredes af van tien tot één,' zegt zijn stem. En vervolgens zit je in een koud land en duw je je hand in de sneeuw. Als ik spiek, zie ik dat 25 handen min of meer tegelijkertijd stiekem op de grond worden gedrukt.

Lutyens werkt al langer met hypnose en kunst. Op de Dokumenta in Kassel had hij een klein huisje waarin hij mensen hypnotiseerde. Hij gelooft dat de hypnose je een verhoogd bewustzijn geeft en dat je gevoeliger bent voor indrukken.

Wanneer de hypnose op het Rembrandtplein ten einde is, strekt iedereen zich uit. Ik open mijn ogen en zie het plein ineens anders dan voorheen. Het is kleurrijker, sympathieker. De geluiden van de stad zijn geen lawaai meer, maar fascinerende tonen geworden. Er komt geen drank of drugs aan te pas, maar de omgeving ziet er anders uit. Van een afstand heeft Lutyens dit groepje mensen plotseling in een kunstwerk gezet.