Stadsgezichten: De Hallen

De Hallen aan het Bellamyplein houden de gemoederen in de Amsterdamse stadsdeelraadpolitiek nu bijna een decennium bezig. Al in 2000 maakte stadsdeel Oud-West bekend het desolate GVB-terrein te willen transformeren in een levendig nieuw stadsdeelcentrum.

Diverse samenwerkingsverbanden tussen projectontwikkelaars en het stadsdeel volgden, maar de partnerschappen liepen keer op keer vast. Toch vond het stadsdeel begin dit jaar een projectontwikkelaar bereid in samenspraak met de buurt en de politiek een nieuw plan op te stellen voor het terrein.

Het complex - sinds 2002 een Rijksmonument - van de voormalige tramremise annex centrale werkplaats van de Gemeentetram werd gebouwd in 1901. Al snel bleek het gebouw te klein; in 1908 en 1914 volgden enkele fikse uitbreidingen waardoor de vloeroppervlakte nu bijna vijftienduizend vierkante meter beslaat. Het huidige complex bestaat uit negen werkhallen, verbonden door een langgerekte monumentale hal die als interne straat fungeert. Behalve de werkruimten bevat het gebouw kleed- en wasruimten, kantoren, een ketelhuis, een kantine en vier dienstwoningen.

De Hallen zijn opgetrokken uit baksteen, met enkele zandstenen Jugendstilversieringen in de gevels. Het meest bijzondere element in het ontwerp zijn echter de zadeldaken met lichtkappen, die rusten op gietijzeren zuilen. Vanaf 1932 was het geheel enkel nog in gebruik als werkplaats. In 1996 sloot deze de deuren, en werden de Hallen door het GVB overgedragen aan het stadsdeel.

De gemeente verhuurde het complex na de overname tijdelijk aan kunstenaars en kleine bedrijven. In 2002 werd in samenwerking met een ontwikkelingspartner stedenbouwkundig plan opgesteld, dat maar kort stand hield. In 2005 werden nieuwe partners gevonden die het complex in samenwerking met de gemeente in een keer wilden herontwikkelen tot een groot uitgaanscentrum in combinatie met de bouw van vierhonderd woningen; een plan dat eind 2009 sneuvelde door een te groot financieringstekort.

31 januari werd één van de hallen gekraakt. Het stadsdeel is op dit moment met de krakers in gesprek over het gebruik van en vertrek uit de ruimte. Intussen is ook een projectontwikkelaar door het stadsdeel gevraagd een nieuw plan op te stellen, waarbij een nauwe betrokkenheid van de buurt moet worden gewaarborgd middels een klankbordgroep. Het uitgangspunt is om de tramremise gefaseerd per hal te ontwikkelen. De afgelopen maanden zijn er verschillende bijeenkomsten geweest waarin vele ideeën naar voren zijn gekomen voor de tramremise. Mede op basis van deze inbreng komt de projectontwikkelaar eind juni met een plan voor de tramremise, dat door de stadsdeelraad West na de zomer zal worden behandeld (ARCAM/Tim Verlaan).

Architect: onbekend
Jaar van oplevering: 1901
Opdrachtgever: Gemeente Amsterdam
Adres: Bellamyplein

Tijdens de Dag van de Architectuur op 27 juni zullen de Hallen worden opengesteld voor publiek. Meer informatie www.arcam.nl/evenementen

Foto's Karina van Tol