Liquidatieproces: de verdachten zwijgen

De rechtbank is in de liquidatiezaak aan het eerste moorddossier begonnen, die van Thomas van der Bijl. Van de vijf verdachten die volgens justitie sleutelrollen speelden als opdrachtgever of voorbereider van de moord op Van der Bijl, was weer vooral kroongetuige Peter la Serpe aan het woord.

Hij heeft nog geen minuut gemist van de liquidatiezaak waarin hem betrokkenheid bij een lange reeks moorden wordt verweten. Elke procesdag schuift Jesse R. (Vinkeveen, 31 mei 1968) trouw aan in de verdachtenbanken. Hij wekt de indruk aandachtig te luisteren, veelal met een oortje in zijn rechteroor om alles, ondanks zijn gehoorschade, goed te kunnen verstaan. Kroongetuige Peter la Serpe zegt het meeste van wat hij weet van Jesse te hebben gehoord, dus de rechters, aanklagers en medeverdachten zijn hoogst benieuwd naar diens reactie.

Die blijft vooralsnog summier en schimmig.

R. heeft in 2007 in de Marokkaanse gevangenis enkele beknopte verklaringen afgelegd tegenover bezoekende Nederlandse rechercheurs en hij heeft gezegd dat kroongetuige Peter la Serpe liegt. Daar is het voornamelijk bij gebleven.

Ook de uitnodiging van de rechtbank om te spreken, nu het proces aan de behandeling van de eerste concrete liquidatiezaak toe is, de moord op Thomas van der Bijl op 20 april 2006, beantwoordde hij donderdag niet. Althans, niet zoals werd gehoopt. Jesse R. beperkte zich tot enkele verbale stofwolken. ''Op dit moment wil ik niet reageren. Ik heb wel de intentie later te reageren, maar dat hangt af van het OM.''

De waarschuwing dat de rechtbank het straks zonder R.'s verklaring moet doen, ondanks het vele voor hem belastende materiaal in het dossier, miste doel. Bleef hij bijvoorbeeld bij zijn 'Marokkaanse verklaringen', waarin hij onder andere zei zich 'in Nederland altijd op zijn zwijgrecht te beroepen' omdat hij 'leeft volgens de erecode' onder 'grote criminelen'? Nee, begreep de zaal uiteindelijk van het orakel.

Jesse R.: ''Ik ben me ervan bewust dat daarover is geverbaliseerd. Als de rechercheurs blijven bij hetgeen ze hebben geverbaliseerd, kan ik dat wel weerspreken, maar dat zou ik niet kunnen funderen en adstrueren. Daarom heeft het voor mij niet zoveel zin daarover te verklaren.''

Beweerd 'moordmakelaar' Ali A. liet via zijn advocaat Nico Meijering weten niet te willen spreken. ''Mijn cliënt gelooft niet dat hij in zijn zaak een positieve bijdrage kan leveren en zal daarom geen enkele vraag beantwoorden,'' zei Meijering.

Wel waren er weer wat spontane uithalen van Ali A. naar de kroongetuige en de aanklagers. ''Moet ik me verdedigen tegen die dwaas?! Ik kán me niet tegen een leugenaar verdedigen! Ik zit al twee jaar vast door die leugens.''

Volgens A. heeft hij afdoende aangetoond dat La Serpe liegt. ''En dat Jesse R. een vriend van me was, heb ik toch gezegd? Dat is het. Ik sliep niet met hem en ging niet met hem om. Als Jesse gaat praten, komt alles naar boven. Wat heb ik eraan uw vragen te beantwoorden? Aan het einde van dit proces gaan wij zien wie de waarheid spreekt!''

Fred R. heeft op de tweede procesdag al geprobeerd rechtbankvoorzitter Frits Lauwaars te laten vervangen, omdat die ook de rechtbank voorzat die de uitvoerders van de moord op Van der Bijl tot 14,5 jaar cel heeft veroordeeld. Uitvoerders die Fred R. als opdrachtgever hadden aangewezen.

Gisteren benadrukte hij niet te verwachten dat hij een kans maakt op een eerlijk proces bij de rechtbank, die er kennelijk al van overtuigd is dat de lezing van de uitvoerders klopt. ''U weet hoe ik denk over de rechtbank in deze zaak, dus ik beantwoord geen enkele vraag.''

Toen een officier van justitie toelichting vroeg op meewarig hoofdschudden van R. terwijl de kroongetuige aan het woord was: ''Ik had last van mijn nek en beroep me op mijn zwijgrecht.''

Sjaak B. wilde al evenmin wat kwijt. Zijn advocaat Marnix van der Werf herhaalde dat B. 'geen wapens heeft geleverd', zoals hem wordt verweten, en liet het daar bij. (PAUL VUGTS)

Bron foto: Amaury Miller, website: www.amaurymiller.nl