Urby Emanuelson zit in een flow

Urby Emanuelson zit in een flow, zo zegt hij zelf. De afgelopen drie wedstrijden scoorde hij vier keer. Ook tegen Feyenoord (5-1) was Emanuelson doorslaggevend voor Ajax. Met zijn schot in de kruising (2-0), gooide hij het duel in het slot. Vier vragen bij Urby's flow.

Wat is een flow?
''Je merkt het aan de passes die bijna altijd aankomen en de aannames die bijna altijd goed zijn, of aan een sprint op het einde van de wedstrijd,'' zegt Emanuelson. ''Ik ben dan eigenlijk nog helemaal niet moe.''
Het begrip flow is geïntroduceerd door de psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Hij interviewde mensen die net als Emanuelson het idee hadden dat alles wat ze deden om een doel te bereiken bijna vanzelf goed ging, alsof een flow (stroom) hen meevoerde. Emanuelson: ''Op de belangrijke momenten doe ik gewoon de goede dingen.''

Op die manier kunnen ook doelpunten ontstaan, zoals donderdagavond in de laatste minuut van de verlenging tegen FC Dordrecht en gistermiddag tegen Feyenoord. ''Ik kreeg die bal terug van Vurnon Anita en ik dacht: niet nadenken, schieten. Ik raakte die bal vervolgens zo goed dat ik wist dat-ie zou zitten. Het was mijn mooiste goal ooit.''

Hoe ontstaat een flow?
''Door focus,'' zegt Emanuelson. ''Ik heb me vorig seizoen al voorgenomen dat ik belangrijker moest worden voor het elftal. Leiding nemen, beslissender worden. In het verleden ging te veel langs me heen. Ik moet meer aanwezig zijn, al is het soms door gewoon te rennen. Die focus had ik vorig seizoen en die heb ik dit seizoen. Ik had het toen de trainer me als linksback gebruikte, maar ook toen ik op het middenveld werd gezet. Door de focus komt de flow bijna vanzelf.''
Csikszentmihalyi heeft een aantal kenmerken op een rij gezet die kunnen leiden tot een flow. Zo moet een taak het uiterste vergen van in dit geval een sporter, maar de taak moet niet té moeilijk zijn. Ook moet er bij een goede uitvoering een beloning volgen. ''En het vertrouwen van een trainer helpt,'' aldus Emanuelson.

Wat hebben het pepertje van Blind en het afscheid van Thomas Vermaelen te maken met Emanuelsons flow?
'Heb je je pepertje bij je?' vroeg de voormalige hoofdtrainer Danny Blind zijn linksback voor de wedstrijd vaak. Blind kent Emanuelson al als jeugdspeler en net als veel andere trainers heeft hij nooit het voetballende vermogen van de linkspoot betwist. Maar soms was Urby wat dromerig en vooral als linksback was dat onhandig. De peper was het pepmiddel waarvan Blind vond dat Emanuelson het nodig had. De focus waar Emanuelson zelf over spreekt, is het pepertje van Blind.

Verder moet ook het vertrek van medespelers naar grote buitenlandse clubs Emanuelson de ogen hebben geopend. Gistermiddag nam Thomas Vermaelen (Arsenal) afscheid van het Ajax-publiek. Emanuelson debuteerde in 2005 en hij zag Wesley Sneijder (Real Madrid, Inter), Klaas-Jan Huntelaar (Real Madrid, AC Milan) en Julien Escudé (Sevilla) verkassen, maar de grote clubs meldden zich nooit voor hem. Ook dat doet zijn 'focus' groeien.

Wat zijn de eerdere ervaringen van Emanuelson met een flow?
Het is niet de eerste keer dat hij erin zit, in de flow. ''Toen ik net bij de selectie kwam, gebeurde het me ook. Ik kon niet zoveel fout doen, ik zat er net bij en er werd nauwelijks op me gelet. Hoewel het met het team toen niet goed ging, hoorde ik als linksback vaak tot de betere spelers.''
Maar Emanuelson raakte ook weer uit de flow. Hij belandde op de bank en hij verloor zijn plek in het Nederlands elftal. Wat is het tegenovergestelde van een flow? ''Dat dus niks meer lukt.''

Hoe merk je dat je uit de flow raakt? ''Dat je in een wedstrijd één verkeerde bal geeft en daardoor je hele spel kantelt.''

Dat gebeurt Emanuelson nu niet meer, in zijn flow. ''Ik kan nu twee foute ballen geven, maar dat heeft geen grote gevolgen. Ook tegen AZ ging het de eerste helft slecht, maar met een omzetting op het middenveld en met de focus kwam ook de flow terug.'' (JOP VAN KEMPEN)