Martin Jol, je móet met hem mee

Aanvankelijk voelde Martin Jol zich helemaal niet aangetrokken tot het trainersvak. Nadat de verdediger van FC Den Haag in 1989 een punt achter zijn carrière had gezet, trad hij bij de club in dienst als commercieel manager. De videoketen Favoriet was hoofdsponsor van Den Haag en de firma had bedacht dat een bioscoop met dagelijkse voetbalfilms een goede manier was om de club te promoten. De zogenaamde 'ballenbios' was één van de projecten waarmee de nieuwe trainer van Ajax zich destijds bezighield.

Maar zoals zo veel oud-voetballers kon Jol het trainerschap niet weerstaan. Hij begon bij de amateurs van FC Den Haag, die hij van de tweede klasse naar de hoofdklasse leidde. En voordat hij in 1996 in dienst trad bij Roda JC had hij de hoofdklasseamateurs van Scheveningen naar het landelijke kampioenschap gebracht.

''In Jol heeft altijd een trainer geschuild,'' zegt Romeo Zondervan. De twee speelden samen op het middenveld bij Den Haag, FC Twente en West Bromwich Albion. ''Na de wedstrijd was hij altijd bezig met analyseren. Ook filosofeerde hij veel over het spel. Dat ontaardde wel eens in ruzie. Nadat we een keer met 6-1 hadden verloren van Nottingham Forrest was Jol zo boos dat hij een week niet tegen me heeft gesproken. Maar dat hoort er ook bij, het is bijgelegd.''

Als voetballer was Jol hard, maar fair. ''Hij was kopsterk, had een hard schot en als ik werd aangepakt nam hij het altijd voor me op,'' aldus Zondervan. ''Door zijn stevige manier van spelen werd 'Jollie' in Engeland op handen gedragen. Volgens mij was hij bij West Bromwich Albion ook onze aanvoerder.''

Zijn eerste avontuur in het buitenland (Bayern München) was minder succesvol dan de periode in Engeland. Jol had zoveel heimwee dat hij op vrije dagen soms vanuit Zuid-Duitsland op en neer reed om op de pier in Scheveningen een kop koffie te drinken. Na het mislukte avontuur bij Bayern schopte hij het als speler van FC Twente wel tot drie interlands.

Jol werd op zijn zestiende door Den Haag ingelijfd, maar al in de jeugd van de Wassenaarse voetbalclub JAC vielen het talent en het karakter van de schipperszoon op. Zoals bijna alle Scheveningers speelde het protestants opgevoede kind van een Scheveningse vader en een Urkse moeder alleen op zaterdag.

''Hij was een doordouwer op het veld, maar daarbuiten was Jol een heel vriendelijke gozer,'' herinnert JAC-erelid Teun van Oosten zich. ''Martin heeft twee broers: Klaas en Cock. Volgens mij hebben ze allemaal bij JAC gespeeld. Na hun vertrek kwamen ze nog geregeld langs.''

Als trainer is Jol langzaam naar de top gegaan. Hij won bij Roda JC de beker en hij baarde bij RKC opzien door met een lage begroting constant mee te draaien in de middenmoot van de eredivisie. In de zes jaar die Jol in Waalwijk werkte, degradeerde de club niet.

''Jol is een vakman,'' oordeelt Marcel Brands. De huidige technisch directeur van AZ werkte bij RKC als technisch directeur met Jol samen. ''Hij is tactisch sterk, kan spelers goed voorbereiden op wedstrijden en hij is goed in de omgang met jonge spelers. Hij is geen trainer die zoals Co Adriaanse vol op de aanval speelt, hij denkt meer vanuit een goede organisatie. Jol wil het eerst achterin goed hebben staan.''

Onder Jols bewind boekten spelers van RKC veel progressie, waardoor de club geld verdiende aan het transferbeleid. Aan de verkopen van spelers als Tommy van der Leegte (naar FC Twente), Tim Cornelisse (Vitesse) en Khalid Boulahrouz (HSV) hield de penningmeester in Waalwijk geld over.

Ook Boulahrouz bewaart goede herinneringen aan Jol. ''Hij weet precies wat hij wil en dat kan hij goed overbrengen op de groep,'' aldus de international. ''Jol zit erg kort op zijn spelers, je moét met hem mee. Gebeurt dat niet, dan kan hij recht voor zijn raap zijn.''
''Ik heb veel van hem opgestoken en ik ben zeker niet de enige. Hij heeft bij Tottenham Hotspur en bij HSV bewezen dat zijn werkwijze ook vruchten afwerpt bij grotere clubs in het buitenland. Ik denk dat hij een goede trainer is voor Ajax.'' (JOP VAN KEMPEN)