Noord/Zuidlijn: 'Te veel risico's voor boor'

09-07-09 11:28 uur

Vooral het begin van het boortraject voor de Noord/Zuidlijn aan het Natte Damrak zou risicovol zijn. Daar ontbreekt een hele reeks bodemlagen. Foto ANP

AMSTERDAM - Amsterdam neemt enorme risico's door de bouw van de Noord/Zuidlijn door te zetten zonder nauwgezet vooronderzoek naar de bodem, zegt geoloog Piet Cleveringa.

Cleveringa is oud-medewerker van de Rijksgeologische dienst, en nu mede-eigenaar van het bureau WMC Kwartair Consultants. "De bodem onder de stad is veel grilliger dan iedereen denkt."

Volgens Cleveringa is het grootste probleem dat patroon van de zandlagen in de grond per locatie verschillen. Op sommige plekken ontbreken complete zandlagen, zoals bij het Centraal Station. Daar staan de heipalen op de tweede zandlaag, omdat de eerste ontbreekt. Oorzaak van de grilligheid van de grond is dat Amsterdam werd gebouwd op een grote kuil - "het Bekken van Amsterdam" - waarbij de grond in de diverse ijstijden opzij werd geduwd.

De Amsterdamse ambtenaren weten dat volgens Cleveringa wel, maar hebben onvoldoende inzicht in hoe sterk de verschillen kunnen zijn en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn op de metrobouw. Het projectbureau Noord/Zuidlijn rekent volgens de geoloog vooral met gemiddelden in plaats van onderzoek te doen.

De wetenschappelijke kennis van de bodem neemt volgens Cleveringa ongelukkigerwijs ook af. Dat komt doordat het benodigde geologische specialisme op gebied van kiezelwieren en schelpen, die helpen de herkomst van een bodemlaag te bepalen, volgens hem bij de universiteiten is wegbezuinigd.

In het historisch maandblad Ons Amsterdam hekelt Cleveringa de globale aanpak van Projectbureau Noord/Zuidlijn. 'Langs het traject is wel sonderingsonderzoek verricht; is de grondweerstand gemeten. Maar daarmee weet je nog niet welke grond er precies ligt, welke lagen het zijn.'

Een woordvoerder van Projectbureau Noord/Zuidlijn noemt de kritiek 'volstrekt onjuist'. "Wij hebben tussen 1996 en 2000 honderden onderzoeken verricht, inclusief boringen."

Cleveringa stelde vanmorgen opnieuw dat de onderzoeken van Amsterdam 'te globaal' zijn. "Er wordt te weinig geboord en er zijn onvoldoende deskundigen betrokken."

Vooral het begin van het boortraject voor de Noord/Zuidlijn aan het Natte Damrak zou risicovol zijn. Daar ontbreekt een hele reeks bodemlagen. (...) Niemand weet waar dit gat eindigt."

Dat is wel de plek waar de boor de grond in moet, terwijl bij het begin van het boren het risico van een 'blow-out' - waarbij de druk boven de boor wegvalt en de grond richting maaiveld openbreekt - het grootst is. Zorgelijk is ook, aldus Cleveringa, de 'Laag van Harting', een grondlaag met explosieve eigenschappen. (TON DAMEN)