Beatrix bezoekt crisis en geweld in Mexico

Voor koningin Beatrix is er geen ticker­tape parade door de straten van de hoofdstad, zoals voor haar moeder in 1964. Er is woensdag een korte stadswandeling in het historische stadscentrum, waar de Spanjaarden de stad van de Azteken met de grond gelijkmaakten. Maar dat is ook het enige dat de bevolking van het bezoek zal merken. Een stoet auto's die met zware bewaking door de stad rijdt, valt niemand op.

'Officieel' Mexico heeft lang uitgezien naar dit bezoek. De koningin is door achtereenvolgende presidenten uitgenodigd, maar pas dit jaar gingen alle seinen op groen. Zelfs de griep H1N1 houdt dat niet tegen - die natuurlijk géén Mexicaanse griep mag heten, de Mexicaanse ambassadeur schreef daar al  een boze brief over naar de media.

Wie de hoofdbrekens op een rijtje zet waarmee president Felipe Calderón kampt, zou zich bijna afvragen: had het staatsbezoek van koningin Beatrix op een slechter moment kunnen plaatsgrijpen? Ja, zal de optimist zeggen. Als Beatrix in juli was gekomen, toen Calderóns conservatief-christelijke partij PAN een flinke nederlaag leed bij tussentijdse verkiezingen. Of eind april, toen de Mexicaanse griep-epidemie uitbrak.

De economische crisis slaat genadeloos toe. Meer dan 21 miljoen van de 111 miljoen inwoners heeft momenteel geen of niet voldoende werk om rond te komen.

Calderón ligt voortdurend onder vuur, ook bij de meest conservatieve commentatoren. Niet zolang geleden gold de Mexicaanse president nog als groot politiek talent. Hij was de zoon van één van de belangrijke mannen binnen de partij PAN, studeerde aan Harvard en werd op zijn 34ste al partijvoorzitter.

In 2006 volgde Calderón, toen pas 44, zijn partijgenoot Fox op als president. Daarmee was de advocaat in recordtijd aanbeland op de hoogste functie van de Mexicaanse politiek. Maar toen begonnen zijn problemen.

Calderón is de president van de 'narcoguerra', de oorlog tegen de drugsbendes, die jarenlang vrij spel hadden. Momenteel vallen in het land gemiddeld twintig doden per dag door drugsgerelateerd geweld.

Calderón heeft massaal het leger ingezet en mensen aangeklaagd tot in de hoogste politieke regionen. Maar zicht op een oplossing is er niet: de drugsbendes hebben dezelfde of betere wapens dan de overheid en zoveel geld dat ze bijna ongestoord kunnen omkopen of vermoorden wie ze willen.

Uit een in opdracht van de BBC uitgevoerde enquête bleek bovendien dat 88 procent van de Mexicanen ontevreden is over Calderóns economische politiek. Niet alleen vanwege de crisis, ook omdat hij tot dusverre de monopolies die de Mexicaanse economie in zijn greep houden, nauwelijks heeft aangepakt.

Sinds de verloren parlementsverkiezingen van juli is Calderón meer dan ooit aangewezen op steun van de oppositie, maar die maakt zich langzaam klaar voor de presidentsverkiezingen van 2012 en een terugkeer aan de macht.

Er zijn mogelijk slechtere momenten denkbaar voor een bezoek, maar Calderóns lach voor de foto met koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en prinses Máxima zal van ver moeten komen. (ROBERT-JAN FRIELE)