Van Praag was niet boos op Beenhakker

03-11-09 11:08 uur

recensie

Een groot talent voor voetbal hadden ze alle drie niet. De een koos op zijn zestiende voor het scheidsrechterschap. De andere twee speelden of enkele wedstrijden in het eerste van de Brabantse club De SnelVoeters of voetbalde enkele seizoenen in het derde van Pelikaan uit Zwijndrecht. Maar uiteindelijk werden ze toch mooi voorzitter van een van de drie grote Nederlandse clubs: Ajax, PSV en Feyenoord.

De levens van respectievelijk Michael van Praag, Harry van Raaij en Jorien van den Herik worden beschreven in het boek De Voorzitter van journalist/schrijver Leo Verheul. De keuze deze drie in één boek te portretteren is gerechtvaardigd. Grofweg gedurende de jaren negentig waren ze het gezicht van hun club. En in alle drie gevallen ging dat gepaard met sportieve successen.

Toch schuilt de kracht van het boek in het duiden van hoe verschillend het drietal uiteindelijk functioneerde. Het bestaande beeld van dictator Van den Herik (betrokken bij Feyenoord vanaf 1983; voorzitter 1992-2006) wordt genuanceerd, maar hij was toch duidelijk de alleenheerser. Van Praag (voorzitter 1989-2003) werkte juist nauw samen met verschillende bestuursleden, waarbij iedereen verantwoordelijk was voor zijn specialisme. Zo deed Arie van Os de contracten, Uri Coronel de sponsoring en beperkte Van Praag zich tot 'supporterszaken en pers en publiciteit in het algemeen'.

Uiteindelijk komt Van Raaij (penningmeester 1984-1990 en 1993-1996; voorzitter 1996-2004) naar voren als de man met de meeste visie. Vaak verguisd om zijn wens een Noord-Europese competitie van de grond te krijgen, wordt het duidelijk dat hij in twintig jaar als bestuurder meer dan zijn twee collega's de lange termijn voor ogen heeft gehad. Voortdurend streefde hij naar een model zoals bij Manchester United met een langdurig contract voor de manager/coach. Ook zag hij voetbalclubs al als 'maatschappelijke ondernemingen'. ''Mijn motto is altijd geweest: je moet PSV leiden als een onderneming, maar beleven als een club.''

Bevat het boek nog nieuws? Lastig te zeggen, maar er zijn wel opvallende uitspraken te vinden. Zo legt Van Praag uit dat zijn grote boosheid over het plotselinge vertrek van Beenhakker in 1991 was gespeeld. De ware 'persoonlijke reden' voor diens vertrek vertelt de oud-Ajaxvoorzitter niet. ''Hij heeft mij daarover in vertrouwen genomen en ik heb hem beloofd dat onder ons te houden.''

Ook worden verschillende incidenten besproken waarmee ze afzonderlijk te maken hebben gehad. Uiteindelijk leggen Van Raaij en Van den Herik ook nog een keer duidelijk uit waarom er niets van de aan hen toegeschreven financiële wanorde bij vertrek klopt. De sleutel is 'creatief boekhouden van andere bestuurders'.

Mogelijk kritiekpunt voor het boek is dat door anderen aan het woord te laten dergelijke analyses anders waren geweest. Maar zonder, zijn de geschetste beelden ook redelijk genuanceerd en een dergelijke opzet paste niet bij dit boek.

Zo eindigt het verhaal met de beschrijving van een gezamenlijk diner van de voorzitters met hun respectievelijke vrouwen, gehouden op Bevrijdingsdag 2009. Verheul vroeg naar eventuele fouten. Van Raaij liet zich soms wat te veel door de waan meeslepen. Van den Herik had bij de vorming van Feyenoord nv in 2003 een tijdlang op de achtergrond moeten blijven. Van Praag is achteraf gezien te lang gebleven. Maar het meeste probleem had hij met het ontslaan van een drietal trainers: Morten Olsen, Jan Wouters en Co Adriaanse. Vooral bij de laatste vond hij dat 'heel erg jammer'. ''Kwaliteiten heeft Co natuurlijk ontegenzeggelijk en bovendien heb ik een zwak voor hem.'' (ARTHUR VAN DEN BOOGAARD)

Leo Verheul - De Voorzitter. De voetballevens van Michael van Praag, Jorien van den Herik en Harry van Raaij.
Uitgeverij Bruna, Utrecht, prijs 17,95 euro