Arbitrage uitgebreid met vijfde man

18-09-09 10:37 uur

De Roemeense doelman Costel Pantilimon voorkomt dat Luis Suarez koppend kan scoren; de extra scheidsrechter (l) kijkt aandachtig wat zich meer afspeelt in het strafschopgebiedd. Foto ANP

AMSTERDAM - Het voetbal maakte donderdagavond kennis met een nieuw fenomeen: bij wijze van proef is het arbitrale trio in de groepsfase van de Europa League uitgebreid tot een kwintet. Het gaf stof tot napraten.

De wedstrijd Ajax-Timisoara was nog geen minuut onderweg toen Maarten Stekelenburg, doelman van Ajax, een vreemde ontdekking deed. Terwijl bijna alle spelers zich op de helft van de Roemeense tegenstander bevonden, stond plotseling een man in een blauw hemd schuin achter hem in het strafschopgebied. ''Dat was wel even wennen,'' zei de keeper.

De Israëlische arbiter Yefet en zijn twee grensrechters kregen gisteravond hulp van twee landgenoten die zich voornamelijk ophielden achter de achterlijn, aan die kant van het doel die het beste als 'dode hoek' kan worden omschreven. En soms, als de bal niet in de buurt was, wandelden de twee doodleuk het territorium van de keeper binnen. Hun taak: speuren naar overtredingen in het strafschopgebied en uitsluitsel geven over het feit of de bal de doellijn is gepasseerd als daar twijfel over bestaat.

Volgens Yvan Cornu, de scheidsrechtersbaas van de Uefa, voelen arbiters zich meer op hun gemak met die extra bewaking, zo luidde althans de conclusie na een eerdere proef tijdens het EK-kwalificatietoernooi voor jeugdteams. En er gaat een preventieve werking vanuit. Cornu: ''Verdedigers maken minder overtredingen, aanvallers laten zich niet zo gemakkelijk vallen in de hoop een penalty te krijgen.'' Het experiment krijgt nu navolging in de poulefase van de Europa League.

Eén dag voor de wedstrijd wist Ajax-trainer Martin Jol nog niet goed wat hem en zijn spelers te wachten stond. ''Ik vind het wel druk worden op en rond het veld. Ik hoop dat het niet te chaotisch wordt.'' En ook Johan Cruijff had zijn bedenkingen: ''Vijf scheidsrechters inzetten betekent ook vijf meningen.''

Het probleem is, en blijft, dat het menselijk oog niet in staat is tot de perfecte waarneming. Tijdens de wedstrijd Heerenveen-Sporting Portugal (2-3) haalde de Portugese verdediger Caneira gisteravond een inzet van Paolo Henrique weg uit de doelmond. De thuisploeg dacht aan een doelpunt, maar de arbiter en zijn assistenten lieten doorspelen. Heerenveen-trainer Jan de Jonge: ''Je houdt dus discussie over dit soort cruciale momenten. Ook met vijf paar ogen op het veld. Dan kun je beter een cameraatje loodrecht op de doellijn plaatsen of een chip in de bal stoppen.''

De wereldvoetbalbond is echter tegen het gebruik van technische hulpmiddelen. Met als gevolg dat Stekelenburg gisteravond telkens een man in een blauw hemd in zijn buurt wist als Ajax ten aanval trok. ''Het is raar, je kijkt af en toe toch even hun kant op. Maar ze keken niet terug.''

Stoïcijns volgden de twee extra assistenten het spel, zonder hand- of armgebaren te maken. De communicatie met de arbiter geschiedt via een zogenaamde headset. Na afloop van Ajax-Timisoara zei Jol dat hij het duo niet hinderlijk aanwezig vond. ''Ook niet als zij in het veld stonden.'' Ze waren eigenlijk tamelijk anoniem, constateerde de trainer, die liever had gezien dat de twee zich nadrukkelijker hadden laten gelden. ''Dan hadden we misschien een penalty gekregen.''

Jol doelde onder meer op een moment, na een half uur spelen, waarbij Dario Cvitanich door Ioan Mera onder de voet werd gelopen in het strafschopgebied. Die actie bleef onbestraft. De Argentijn richtte zijn woede niet op de arbiter, maar op de man die mede is aangesteld om dit soort botsingen te beoordelen. Stekelenburg, lachend: ''Dario had meteen door bij wie hij zich moest beklagen.'' Protesteren hielp niet. Er is dus eigenlijk niet zo veel veranderd. (DICK SINTENIE)