Europa gunt Sarkozy glansrol

14-07-08 11:01 uur

Nicolas Sarkozy, hier met echtgenote Carla Bruni, wist in Parijs de leiders van 43 landen bijeen te krijgen. Foto EPA/Lucas Dolega

PARIJS - Het is uiterst twijfelachtig of de Unie voor de Mediterrane Regio veel tot stand zal brengen. Maar de oprichting, gisteren in Parijs, was een diplomatiek huzarenstukje. President Nicolas Sarkozy wist in het Grand Palais in Parijs de leiders van 43 landen bijeen te krijgen.

Van een groepsfoto werd echter afgezien, daarvoor liggen sommige verhoudingen nog te gevoelig. Premier Ehoed Olmert van Israël en president Bashar al-Assad van Syrië werden uit elkaars buurt gehouden, ook al voeren hun landen achter de schermen overleg. De koning van Marokko had zijn broer afgevaardigd, omdat hij niet met de Algerijnse president Abdelaziz Bouteflika door één deur kan. De Libische leider Moeammar Kadhafi ontbrak; hij boycotte de 'neokoloniale aangelegenheid', zei hij.

Alle aanwezigen beloofden zich tot de Unie te wenden over zaken als regionale spanningen, immigratie en grensoverschrijdende vervuiling. Premier Olmert bezwoer dat hij, dankzij de top in Parijs, 'dichter bij een akkoord met de Palestijnen' is dan ooit tevoren. Sarkozy was trots, ook over de aanwezigheid van de Syrische president, die daarmee uit een isolement werd gehaald.

De leiding van de Europese Unie, waarvan alle 27 staten meedoen aan de Mediterrane Unie, is sceptisch. Maar de EU wilde Sarkozy dit 'moment de gloire' niet onthouden. Iedereen is het erover eens dat de EU de banden met de landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten moet aanhalen. Miljoenen immigranten uit die landen leven in de EU. Bovendien gaat het om een gebied met veel spanningen. Zo'n Unie kan een dempende rol spelen.

Sarkozy wilde eerst een unie van alleen de mediterrane buren en EU-landen die aan de Middellandse Zee grenzen, maar dat stuitte op verzet. Geen nieuwe unie naast de EU. Vooral Duitsland verzette zich daartegen. Het vreesde soortgelijke initiatieven aan de Europese oostgrens, zoals vooral de Polen bepleitten. Dat zou de EU fragmenteren. Bovendien vermoedde men een slinkse truc van Sarkozy om Turkije buiten de EU te houden: geef de Turken een hoofdrol in de Mediterrane Unie, dan hoeven we ze niet in de EU toe te laten. Sarkozy ontkende in alle toonaarden.

Samen met bondskanselier Angela Merkel werkte hij aan een compromis: een Unie waar álle EU-landen aan deelnemen. Geen aparte organisatie, geen extra geld en de activiteiten van die Unie worden ingebed in de bestaande relaties tussen de EU en haar mediterrane buren. De Unie krijgt een covoorzitterschap - één van de EU, één van de mediterranen. (HET PAROOL)