Opinie Bewaar

Waar is hier de nooduitgang voor Eric van der Burg?

Michiel Couzy
Michiel Couzy © Wolff

Tot een paar weken geleden, om precies te zijn tot 5 ­januari, was er niets aan de hand voor wethouder Eric van der Burg. Geen centje pijn. Met zijn ervaring en spreekvaardigheid doorstond hij debatten met gemak. Af en toe een woede-uitbarsting, maar die zijn zo langzamerhand traditie.

Soms leek het de VVD'er zo makkelijk af te gaan, dat hij aan gallery play ging doen: oppositieleden uitdagen, kijken of hij een panna kon doen.

Begin december nam hij, met tranen in de ogen, de prijs voor beste wethouder van het jaar in ontvangst. Het kon niet op.

Hoe anders ziet zijn wereld er nu uit. Op die bewuste 5 januari kwam Van der Burg met zijn nieuwe erfpachtplannen naar buiten, waardoor huizenbezitters kunnen kiezen voor eeuwigdurende afkoop of canon.

Alle mogelijke belangenclubs - makelaars, huiseigenaren, erfpachters - uiten met ­grote woorden kritiek, waarbij de term 'diefstal' een geliefde is.  Huizenbezitters zijn woedend en ineens moet Van der Burg zich in volle zalen verantwoorden tegenover boze VVD-stemmers.

Nu de druk toeneemt, maken zelfs zijn eigen VVD en bond­genoot D66 een terugtrekkende beweging. Door zorgen te uiten en kritische vragen te stellen, ­lopen de twee coalitiepartijen ­alvast vooruit op een mogelijke aftocht: als de plannen het niet halen, kunnen ze in ieder geval zeggen dat ook zij kritisch waren en niet alleen de oppositie.

Van der Burg heeft zich behoorlijk in de nesten gewerkt. Hij heeft de ophef onderschat en het duurde te lang voordat de voorstellen naar buiten kwamen, waardoor de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 ­inmiddels in zicht zijn.

De weerstand is domweg te groot om de huidige plannen door te drukken

Meestal zijn landelijke perikelen doorslaggevend bij verkiezingen voor de gemeenteraad, maar met al die panikerende huizenbezitters geloof ik dat ­erfpacht zo'n lokaal onderwerp is dat het, net als de drukte in de stad, de uitslag in Amsterdam wel degelijk gaat beïnvloeden.

Zowel bij de erfpachters als bij de mensen die zich boos maken over het massatoerisme staat de VVD er momenteel niet goed op.

Waar is hier de nooduitgang voor Van der Burg? Binnenkort loopt de inspraak af en als hij de ophef en de naderende verkiezingen in acht neemt, zal hij de plannen drastisch veranderen.

Een hogere korting ligt voor de hand, zodat erfpacht een iets minder grote molensteen wordt voor huizenbezitters. Maar coalitiegenoot SP zal zich verzetten tegen te hoge kortingen, net als oppositiepartijen PvdA en GroenLinks, die erfpacht beschouwen als welvaartsverdeling en de grond niet willen weggeven.

Erfpacht afschaffen, wat de VVD eigenlijk wil, zal de problemen voor huiseigenaren niet wegnemen. Dan moeten ze de grond kopen en ook dat kost veel geld.

De commotie heeft één positieve kant voor Van der Burg: het is duidelijk dat alle partijen af willen van het huidige stelsel, met zijn prijsschokken en onzekerheid. Oppositiepartijen hebben al aangegeven mee te willen denken.

Dit biedt ruimte voor een verbond en dat kan voor Van der Burg een manier zijn om draagvlak te creëren voor zijn plannen. Dat heeft hij tot nu toe nagelaten. Bovendien spreidt hij dan de politieke risico's; ook andere partijen zijn dan verantwoordelijk.

Het smeden van zo'n verbond kost tijd, politieke wendbaarheid, misschien gezichtsverlies, maar de weerstand is domweg te groot om de huidige plannen door te drukken.

Lees ook: Dit is wat we weten over het nieuwe erfpachtstelsel

Politiek verslaggevers Roelf Jan Duin en Michiel Couzy belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl