Opinie Bewaar

'Provincie, sluit de Amsterdamse kolencentrale'

De Hemwegcentrale in vol bedrijf. In het complex worden zowel gas als kolen verstookt voor de productie van elektriciteit
De Hemwegcentrale in vol bedrijf. In het complex worden zowel gas als kolen verstookt voor de productie van elektriciteit © ANP

De provincie Noord-Holland heeft 900 miljoen euro verdiend aan aandelen Nuon. Steek dan nu een deel van dat geld in de sluiting van de Amsterdamse kolencentrale, schrijft bestuurskundige Harmen Bos.

Aan de dans rondom het sluiten van de kolencentrale van Nuon in Amsterdam is recent een nieuwe partij toegevoegd: de provincie Noord-Holland.

Op 10 april jongstleden is door GroenLinks, de SGP en de Partij voor de Dieren een motie ingediend die de provincie oproept haar rol te nemen bij het sluiten van de Hemwegcentrale. Deze motie wordt binnenkort ­besproken in de Provinciale Staten.

Verliesgevend
De provincie Noord-Holland heeft (in 2009) maar liefst 900 miljoen euro verdiend aan de verkoop van aandelen Nuon. De gemeente Amsterdam kreeg 400 miljoen euro. Het Zweedse Vattenfall, het huidige moederbedrijf van Nuon, betaalde destijds in totaal 8,5 miljard euro aan de eigenaren: provincies en gemeenten. ­

Inmiddels is duidelijk dat Vattenfall een kat in de zak heeft gekocht: Nuon is verliesgevend en de waarde is veel lager dan het bedrag dat Vattenfall betaalde. Dat maakt dat de provincies en gemeenten die hun aandelen verkochten zich gelukkig kunnen prijzen met het geld dat daaraan is overgehouden.

Nuon heeft ondertussen zelf aangegeven te ­willen stoppen met kolen. De centrale in Amsterdam is gebouwd in 1994 en zou nog tot 2034 mee kunnen, maar Nuon wil de centrale sluiten en de focus leggen op duurzame energie. Over de sluitingskosten moet nog wel onderhandeld worden.

Een koopje
Nuon hoeft de totale waarde van de kolencentrale niet terug, maar geeft aan alleen de kosten voor een sociaal plan voor de werknemers en afbraak van de centrale terug te willen, in totaal 55 miljoen euro volgens Nuon. Dat is een koopje als daarmee de uitstoot van miljoenen tonnen CO2 tot ver na 2030 voorkomen kan worden.

Maar gezien het strategische belang dat Nuon heeft om te verduurzamen zou het bedrag ook lager kunnen uitvallen. Dit was slechts een openingsbod, en de verantwoordelijkheid voor een sociaal plan en afbraak van de centrale ligt toch ten principale bij de exploitant zelf.

Vanuit klimaatoogpunt is dit met afstand de meest effectieve inzet van ­publiek geld

Een bijzondere coalitie bestaande uit energiebedrijf Vandebron, de gemeente Amsterdam, Triodos Bank, Stichting Doen en Greenpeace hebben ondertussen een stichting opgericht om geld in te zamelen voor de uitkoop, door zelf in te leggen én door een crowdfundingsactie op te zetten. Er is nu al ruim 5 miljoen euro opgehaald.

Klimaatakkoord Parijs
Gezien het feit dat deo provincie Noord-Holland 900 miljoen euro heeft verdiend aan ­Nuon, ligt het voor de hand dat de provincie een deel van dat geld nu inzet om de kolencentrale te sluiten. Vanuit klimaatoogpunt is dit met afstand de meest effectieve inzet van ­publiek geld: heel veel CO2-reductie tegen zeer ­lage kosten.

Het is een prachtige manier voor de provincie om het klimaatakkoord dat in 2015 in Parijs is overeengekomen te helpen vormgeven. Door geld te besteden dat is verdiend met de eerdere verkoop van Nuon is de cirkel weer rond.

Tot slot, de provincie heeft een aardig drukmiddel op zak. De provincie is verantwoordelijk voor het verlenen, aanscherpen en intrekken van de benodigde vergunningen voor de kolencentrale. Gezien de urgentie van klimaatverandering, het klimaatakkoord en de wensen van de Tweede Kamer zou de provincie de vergunning voor deze zeer vervuilende kolencentrale zomaar kunnen intrekken.

Lees ook: Met een paar miljoen krijg je een kolencentrale niet dicht