Opinie Bewaar

'Homo-emancipatie in Amsterdam laat te wensen over'

In 2013 werd tijdens het bezoek van president Poetin in Amsterdam gedemonstreerd tegen de Russische antihomowet.
In 2013 werd tijdens het bezoek van president Poetin in Amsterdam gedemonstreerd tegen de Russische antihomowet. © ANP

De homo-emancipatie in Amsterdam laat te wensen over en jonge homo's hebben een plek nodig waar ze zichzelf kunnen zijn, schrijft Coos Huijsen dinsdag in een opiniestuk in Het Parool. De tolerantie in de publieke ruimte is drastisch afgenomen.

De 'Reguliersdwars' geen homostraat meer, een teken van emancipatie? Ik vrees van niet. Terecht laat Linda Duits hiervoor een requiem klinken.

Er is weliswaar veel bereikt op het gebied van de homo-emancipatie, maar er is ook nog verdomd veel te doen. 'Homo' is nog steeds het populairste scheldwoord op het schoolplein en op het voetbalveld. Het aantal zelfmoorden onder jonge homo's is vijf keer zo hoog als onder jonge ­hetero's.

Het is me inmiddels wel duidelijk dat de ­homo-emancipatie een zaak van lange adem is. Vergeleken met andere minderheden is de uitgangspositie van de homoseksueel extra complex, omdat seksualiteit zo'n emotioneel beladen onderwerp is. Het is voor veel mensen verbonden met begrippen als zonde, angst en viezigheid. Een vooroordeel is er al snel en op dit gebied afwijken is daarom erg ongemakkelijk. Zeker als je jong bent. 

Coos Huijsen is auteur van het boek Homo politicus, over zijn ervaring als eerste openlijk homo­seksuele parlementariër in Nederland.

Heteronorm
Iemand die tot een religieuze of etnische minderheid behoort, weet van jongs af aan dat hij tot dezelfde groep behoort als zijn ouders, familieleden en vrienden, met wie hij zich kan identificeren en die zijn ervaringen delen.

Zo niet de jonge homoseksueel. Deze ontdekt op een zeker moment dat hij, vergeleken met zijn dierbaren, hopeloos uit de pas loopt. Sterker, vaak heeft hij de vooroordelen over homoseksuelen die bij zijn omgeving leven al verinnerlijkt, voordat hij beseft zelf homoseksueel te zijn. Een basale onzekerheid kan hiervan het gevolg zijn en je moet sterk in je schoenen staan om je hieraan te ontworstelen.

Velen lukt dit, anderen hebben toch mentale schade te verwerken en hebben ook in hun latere leven nog zo nu en dan een terugslag. We moeten niet vergeten dat ook in onze 'verlichte' samenleving de heteronorm uitgangspunt blijft.

Dit heeft zijn consequenties. Duits signaleert, waar veel anderen graag aan voorbijgaan, dat onder te veel homo's een kramp bestaat om vooral maar 'normaal' te zijn, dus aan de heteronorm te voldoen. Dan hoor je: ach, ik val op mijn eigen sekse, maar dat is het dan ook. Of: ja ik ben wel homo, maar ik loop er niet mee te koop.

Nauwelijks was hij in lijn 5 richting Centraal Station gestapt of ik hoorde kreten als 'kankerhomo' en dergelijke

Homokarakters
Alsof een heteroman (of -vrouw) die gewoon zichzelf is, zou vrezen dat hij met zijn heteroseksualiteit te koop zou lopen. Dit zou al reden genoeg moeten zijn om te pleiten voor goede voorlichting op scholen, films en theaterstukken waarin ook veel meer ruimte is homokarakters, voor rolmodellen in het publieke leven en voor plaatsen waar je gelijkgestemden kunt ontmoeten, zeker voor jongeren, en waar je ook echt probleemloos jezelf kunt zijn.

Want, laten we het niet wegmoffelen, de tolerantie in de publieke ruimte is drastisch afgenomen. Amsterdam is niet meer de gay capital van weleer. Zo wagen weinig homo's of lesbiennes het nog elkaar op straat zomaar even een knuffel te geven. Geweld dreigt er dan. Zelf nam ik enige jaren geleden in de Leidsestraat afscheid van een vriend met een omhelzing en een kus. Nauwelijks was hij in lijn 5 richting Centraal Station gestapt of ik hoorde kreten als 'kankerhomo' en dergelijke. Ik bleek omsingeld door een groep jongens van Noord-Afrikaanse afkomst die me bekogelden met blikjes.

Nooit heb ik me zo verloren gevoeld in het mij zo dierbare Amsterdam als toen. Het was voor mijn vrienden en mij een reden om Het Blauwe Fonds op te richten, dat de homo-emancipatie steunt. Ik zou nu de teloorgang van de 'Reguliersdwars' willen beschouwen als een uitdaging om de Amsterdamse straten, dat wil zeggen het publieke domein, weer terug te winnen voor homo's en alle lhbt'ers.