Opinie Bewaar

'Amsterdam wordt verminkt met energieneutrale ellende'

Zonnepanelen en windmolens, ze zijn te lelijk om duurzaam genoemd te worden, vindt Anton Hosman.
Zonnepanelen en windmolens, ze zijn te lelijk om duurzaam genoemd te worden, vindt Anton Hosman. © Marc Driessen

Duurzaam bouwen is een manie geworden en leidt tot steeds gekkere acties, schrijft Anton Hosman. Zorg gewoon dat gebouwen eeuwen mee kunnen gaan.

Eind april riepen actievoerders van de klimaatmars het aankomende kabinet op voor ambitieus klimaatbeleid te kiezen. Maar zitten Amsterdammers wel te wachten op meer duurzaamheids­reglementen? Want duurzame gebouwen vol zonnepanelen zouden onze fraaie stad flink kunnen verminken.

Met een groots pr-offensief zal binnenkort gevierd worden dat de 73 meter hoge toren De Spakler opengaat.

De gemeente heeft bij de verkoop van de grond gevraagd naar een woontoren met een zo laag mogelijke epc (de afkorting staat voor energieprestatiecoëfficiënt, een indexgetal dat de energieprestatie van nieuwbouw weergeeft).

De verkoop van gronden door gemeentes gaat bijna altijd gepaard met dit soort duurzaamheidseisen.

Om tot een ' duurzaam' resultaat bij deze woontoren te komen, is het gebouw voorzien van geïsoleerde gevels en 1600 zonnepanelen die op twee van de gevels en op de daken worden aangebracht: 25.000 vierkante meter zonnepanelen aan de gevel.

Is de drang naar duurzaamheid nu niet wat doorgeslagen? Want hoe duurzaam is een pand dat een zwartgrauwe gevel heeft met snel verouderende zonnepanelen? En hoe verminkend is dat voor het aanzicht van onze fraaie stad? 

Vanaf 2015 'klimaatneutraal'
In 2008 besloot de Amsterdamse gemeenteraad unaniem om vanaf 2015 alle woningen en utiliteitsprojecten 'klimaatneutraal' te bouwen. 

100 procent van de CO2-uitstoot van gebouw­gebonden en gebouwgerelateerd energieverbruik moest worden gecompenseerd in de vorm van energiebesparing, lokale duurzame energieopwekking en of effectief inzetten van duurzame bronnen (stadswarmte/stadskoude).

Energieconceptbureautjes groeiden als kool en verdienen goud geld aan het berekenen en oplossen van energievraagstukken en het ­bedenken van energieconcepten. 

Maar de energiekoorts gaat verder. 2020 is het jaar waarin alle nieuwbouw in Amsterdam energieneutraal moet zijn. 

De drang om Europese bouwafspraken en regelgeving na te leven leidt tot steeds gekkere acties van aannemers. Zo worden hele daken van het VUmc gehuurd door panden op de Zuidas om maar aan energieafspraken te kunnen voldoen. 

Bij De Spakler worden de kosten van de zonnepaneelgevel zo hoog dat er zonnehuur ingevoerd gaat worden door de gebouweigenaar Amvest om zo de investering terug te verdienen. Is dit nou een wenselijke ontwikkeling?

Hele daken van het VUmc worden gehuurd door bedrijven om te voldoen aan energieafspraken

Energieneutrale ellende
Wij lijken niet veel geleerd te hebben van het verleden. Hele wijken in Amsterdam zijn in de jaren tachtig volgebouwd met lelijke 'punaisebouw'. 

Wat er nu gaat gebeuren, lijkt op een herhaling van zetten. Bij het bekijken van De Spakler zie je dat de punaisebouwgekte plaatsmaakt voor nog grauwere bouwwerken; de energieneutrale ellende.

Ondanks steeds minder wetenschappelijk bewijs voor man-made climate change is het toch goed om duurzaam te blijven bouwen. 

Dan moet het niet gaan om cradle-to-cradle nonsens waarbij je een huis moet bouwen van gerecycled karton. Ook niet om het hippe circulair bouwen waar je ervan uitgaat dat het huis toch maar even staat en je net zo goed die balk niet hoeft vast te spijkeren. 

Nee, het gaat hier om een gebouw maken waarvan je verwacht dat het eeuwen mee zal gaan. Millennia als we het goed aanpakken. 

De Grieken bouwden al voor de lange termijn en wij moeten dat nu ook doen. Dat betekent dat gebouwen ontworpen worden voor het oog van de Amsterdammer die erlangs wandelt. 

Werken met de gulden snede. Geen grauwe ­muren vol zonnepanelen, maar juist relatief veel glas zoals onze eeuwenoude grachtenpanden dat hebben.

Het zou de gemeente en de stad sieren als gebouwen wat fraaier mochten worden, ook als er wat meer energie moet worden verbruikt. 

Gelukkig ziet de toekomst van thoriumcentrales er rooskleurig uit: hoe eerder de manie rond duurzaam bouwen wordt beëindigd, hoe kleiner de kans dat Amsterdam verandert in een grauwe torenstad.