Opinie Bewaar

'Amsterdam, bouw slim in plaats van meer'

De stad biedt te weinig opties voor mensen die in hun wooncarrière willen doorgroeien.
De stad biedt te weinig opties voor mensen die in hun wooncarrière willen doorgroeien. © Bas de Meijer

Amsterdam moet investeren in kwaliteit en innovatie van de woningbouw, stelt David Gianotten. Kijk dus goed voor wie je nieuwe woningen bouwt.

De Rotterdamse architect Duzan Doepel stelde onlangs dat Amsterdam, in tegenstelling tot het innovatieve en toekomstgerichte Rotterdam, aan het verleden hangt. Rotterdam zou Amsterdam aan het inhalen zijn wat experimenteren op het gebied van bouw betreft en het stimuleren van vernieuwende technologische ontwikkelingen: Amsterdam historisch toeristencentrum, Rotterdam city of the future.

Gezien de almaar groeiende populariteit van Amsterdam en het aantrekken van de woningmarkt moet een stagnatie in de stedelijke ontwikkeling voorkomen worden. Achterhaalde architectuur en woningbouw zou een zorgelijke combinatie zijn met de huidige dynamiek in Amsterdam.

David Gianotten
is directeur van architectenbureau OMA en hoogleraar Bouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Jonge professionals
De gemeente heeft het plan gepresenteerd om 50.000 nieuwe woningen te bouwen voor 2025. Die groei klinkt indrukwekkender dan het is: in 1959 had Amsterdam 872.000 inwoners, tegenover 825.000 in 2015. Wat echter centraal moet staan in het beleid, is niet de hoeveelheid woningen die gebouwd gaan worden, maar het investeren in kwaliteit en innovatie van de woningbouw.

Nu de Amsterdamse huizenmarkt onder druk staat en er gebouwd gaat worden, is het belangrijk dat Amsterdam goed kijkt naar voor wie ze bouwt. Dat is een mix van jonge professionals, studenten en ouderen die één- of tweepersoonshuishoudens hebben en dus compact kunnen wonen, maar het zijn ook gezinnen en tweeverdieners die momenteel maar een gedeelte van hun wooncarrière in Amsterdam kunnen doormaken. Zodra de Amsterdammer wat meer ruimte of een tuin wil, houdt het meestal op voor wie dicht bij de binnenstad wil wonen.

Amsterdam wil een hoofdstad met aantrekkingskracht zijn en heeft de ambitie een internationale hub te worden. Maar de stad biedt momenteel te weinig opties voor mensen die in hun wooncarrière willen doorgroeien in de stad en voor wie kwaliteit van de woningen en van het stedelijk gebied centraal staat.

Vinexwijken
Het historische centrum en karakter van Amsterdam hoeft toekomstgericht bouwen niet in de weg te staan. Behoud van de grachtengordel en gebrek aan ruimte in de binnenstad, betekent niet dat de Amsterdamse groei naar buiten -naar de vinexwijken of suburbs - moet. De uitbreiding van het woningaanbod moet juist gefocust zijn op inbreiding, onder andere door middel van herbestemming en het ontwikkelen van - voor Nederland - nieuwe woningtypes.

In steden als Seoul, Toronto en San Francisco worden complexen op de kaart gezet die wonen, werken en amusement combineren.

Achterhaalde architectuur en woningbouw zou een zorgelijke combinatie zijn met de huidige dynamiek in Amsterdam

Ook bij de groei van het aantal woningen in Amsterdam moet ingezet worden om op wijkniveau nieuwe verblijfgebieden te creëren. Door innovatieve combinaties te maken van woningen, winkels, werk- en vrijetijdsvoorzieningen en publieke ruimte, kan de stad een grotere diversiteit aan bewoners opnemen en de fundamenten voor een sharing economy leggen. Participatie van lokale partijen is fundamenteel om te voorkomen dat Amsterdam een openluchtmuseum wordt waarin bezoekers de straat overnemen en de bewoner een passant wordt.

Foodhallen
Het natuurlijke verloop van een wooncarrière binnen de stad moet bevorderd worden, wat tevens de ontwikkeling van een deeleconomie stimuleert. Het liefst ook door participatie van bewoners en lokale ondernemers. De Foodhallen in Amsterdam-West zijn een mooi voorbeeld van een herontwikkelingsproces waarin lokale ondernemers een belangrijke rol spelen. Op woongebied kunnen zulke combinaties ook gemaakt worden.

Door internationale inspiratie en lokale participatie bij elkaar te brengen kan Amsterdam vernieuwende woningtypen maken. Een 'Amsterdamse School' die weer voor stedelijke vernieuwing staat. En laat zien dat uitbreiden in de bestaande stad ook toekomstgericht én duurzaam kan.